NHOUDSOPGAVE EINDTERMEN ABNG-2000
De eindtermen: Inleiding
Overzicht van de onderdelen van de natuurgeneeskunde
Richtlijnen voor het beschrijven van een onderdeel/methode voor de eindtermen
De eindtermen in hoofdstukken:
geschiedenis, filosofie en ethiek van de natuurgeneeskunde
basis – bioregulatiesysteem ( BBRS ) : de theorie van Pischinger
neuraaltherapie: vanuit het BBRS begrip van stoorvelden, haardanamnese, ontstoring
voeding: belangrijke stromingen op het gebied van de natuurlijke voeding
klinische symptomen volgens Moerman
diagnostiek en therapie volgens F.X. Mayr
microbiologische therapie
microbiologisch onderzoek. Darmfloradiagnostiek
colon – hydrotherapie
hydro – balneotherapie
orthomoleculaire geneeskunde
niet – toxische tumortherapie
adem- en ontspanningstherapie
fytotherapie
onderzoeksmethodologie
van basisarts naar zelfstandig arts
DE EINDTERMEN : INLEIDING
Verantwoording
Begin 2000 werd met de voorbereidingen aangevangen voor het beschrijven van de eindtermen.
Nadat de aanzet was gemaakt door F. van Loon, werd de fakkel overgenomen door A.M. Kruyswijk – v.d. Heijden, die vervolgens B. Thonon heeft gevraagd de klus samen te klaren.
In nauwe samenwerking met de onderwijscommissie werd een raamwerk ontworpen, waarbinnen de eindtermen een samenhangend geheel vormden, en waarop een onderwijsprogramma ontwikkeld zou kunnen worden.
In het najaar van 2000 werd dit raamwerk door de ALV geaccordeerd, waarna de feitelijke beschrijving kon aanvangen.
In de ALV van februari 2003 werden de feitelijke beschrijvingen van onderdelen van de eindtermen geaccordeerd.
Het geheel van teksten werd met hulp van onze bestuursmedewerker W. Verest , van een passende lay out voorzien.
De betekenis van een beschrijving van eindtermen
Het beschrijven van de eindtermen behelst het beschrijven van de kwalificaties die de arts ABNG 2000 na de opleiding dient te bezitten op het gebied van kennis en vaardigheden betreffende de
biologische en natuurlijke geneeswijzen.
Het boeiende is dat deze beschrijving van kwalificaties geldt voor de ideale situatie, en hiermede dus een doel geworden is waarnaar naar beste kunnen gestreefd moet worden.
Tegelijkertijd ontstaat de gelegenheid om vanuit de dynamische ontwikkeling van ons vakgebied, deze kwalificaties aan nieuwe inzichten aan te passen.
De feitelijke beschrijving
Het Raamplan 1994 vormt het uitgangspunt voor het beschrijven van de eindtermen ABNG 2000.
Zowel voor het opstellen van de richtlijnen volgens welke de beschrijving dient te geschieden, als voor de verificatie van de volledigheid van de onderdelen.
De verschillende onderdelen zijn zowel in een overzicht, als in hoofdstukken ondergebracht.
Door een aantal leden van de ABNG 2000 zijn, volgens de ontworpen richtlijnen, teksten geschreven betreffende onderdelen van de eindtermen.
Vervolgens zijn door de commissie eindtermen de teksten zorgvuldig bekeken, zonodig geredigeerd en tot één geheel gesmeed.
Het resultaat is overzichtelijk en toegankelijk.
Daarnaast garandeert het losbladige systeem de mogelijkheid om teksten aan te passen aan nieuw-
verworven inzichten, en nieuwe methoden in te voegen.
OVERZICHT VAN DE ONDERDELEN VAN DE EINDTERMEN
GESCHIEDENIS, FILOSOFIE EN ETHIEK VAN DE NATUURGENEESKUNDE
De arts ABNG 2000 is in staat om de volgende onderdelen in grotelijnen weer te geven en het belang daarvan voor de beroepsuitoefening aan te geven.
- de geschiedenis van de natuurgeneeskunde.
- de denkmodellen binnen de natuurgeneeskunde:
het zelfgenezend vermogen van het menselijk systeem ( lichaam en geest ).
de onderlinge (energetische ) connecties binnen het systeem
de theorie van de verslakking ( volgens Reckeweg en Pischinger )
- de daaruit voortvloeiende preventieve maatregelen tot behoud van het natuurlijk evenwicht en tot
bevordering van het zelfgenezend vermogen.
- de daaruit voortvloeiende mechanismen die de gezondheid verstoren en tot ziekte leiden.
- het plaatsen van verstoringen en symptomen in de denkmodellen van de natuurgeneeskunde.
- de daaruit voortvloeiende uitgangspunten van natuurgeneeskundig handelen : het herwinnen van het
natuurlijk evenwicht met natuurlijke methoden.
- de genezingsmechanismen van Reckeweg en Hering, met de daarbij behorende verschijnselen, en het
onderscheid tussen ziektecrisis en genezingscrisis.
- voeding: bouwstoffen, deficiënties,intoxicaties.
- de belangrijke hedendaagse en historische stromingen op het gebied van de natuurlijke voeding.
ANAMNESE – TECHNIEKEN
De arts ABNG 2000 heeft zich bekwaamd in de volgende anamnese – technieken:
- algemene anamnese: vanzelfsprekend vanuit de universitaire artsenopleiding ( hulpvraag, omschrijving
van de klachten, tractusanamnese, psycho-sociale anamnese, familieanamnese ).
- specifieke natuurgeneeskundige anamnese: tegen de achtergrond van de denkmodellen in de natuur-
geneeskunde : leefwijze, voeding, vertering, uitscheiding, lichaamsbeweging, ademhaling.intoxicaties, zware metalen.haard- anamnese: chronische infecties, littekens, vaccinaties, gebit.algemeen welbevinden : gezondheidstoestand op lichamelijk, emotioneel, geestelijk niveau.
DIAGNOSTISCHE TECHNIEKEN
De arts ABNG 2000 heeft zich bekwaamd in de toepassing van de volgende diagnostische technieken:algemeen lichamelijk onderzoek, klachtgericht lichamelijk onderzoek, vanzelfsprekend vanuit de universitaire opleiding. laboratoriumonderzoek, vanzelfsprekend vanuit de universitaire opleiding.specifiek lichamelijk onderzoek: volgens Mayr, volgens Moerman.microbiologisch onderzoek van de faeces.het aanvoelen, vanuit intuïtie en eigen ervaring, van de gezondheidstoestand en herstelmogelijkhedenvan de patiënt.
4. DE NATUURGENEESKUNDIGE DIAGNOSE
De arts ABNG 2000 is in staat de klachten en de symptomen van de patiënt, alsmede de resultaten van het lichamelijk onderzoek, het gezondheidsonderzoek en het eventueel aanvullend onderzoek, te interpreteren tegen de achtergrond van de denkmodellen in de natuurgeneeskunde.
De arts ABNG 2000 is in staat de natuurgeneeskundige diagnose te vertalen naar het regulier medisch denken en vice versa.
5. THERAPEUTISCHE METHODEN
De arts ABNG 2000 is in staat de patiënt uitleg te geven over de achtergronden van c.q. de keuze voor de volgende therapeutische methoden. Tevens is de arts ABNG 2000 in staat de patiënt met deze methode te begeleiden of te verwijzen:
- het inzicht bieden aan de patiënt in de mogelijkheden van het zelfgenezend vermogen van het menselijk systeem, en van daar uit uitzicht op verbetering van het natuurlijk evenwicht.
- algemene gezondheidsbevorderende leefregels en voedingsregels
- individuele leefregels en voedingsvoorschriften en het omgaan hiermee.
- natuurgeneeskundige maatregelen ter ontgifting en reiniging.
- vastenkuren en de toepassing van klysma’s
- colon – hydrotherapie
- uitscheidingsbevorderende methoden: hydro – balneotherapie, pakkingen en wikkels.
- buikbehandeling volgens Mayr.
- ademhalingstherapie.
- microbiologische therapie.
- fytotherapie.
- voedingssupplementen tot herstel van deficiënties.
- niet–toxische tumortherapie.
- neuraaltherapie.
ONDERZOEKSMETHODOLOGIE
De arts ABNG 2000 heeft zich bekwaamd in het opzoeken van en toegang verkrijgen tot data base op medisch en natuurgeneeskundig gebied.
De arts ABNG 2000 is in staat wetenschappelijke publicaties op het gebied van de natuurgeneeskunde te beoordelen op hun wetenschappelijke waarde.
Tevens staat de arts ABNG 2000 open voor moderne wetenschappelijke onderzoeksmethoden m.b.t. de
werking en de effectiviteit van de natuurgeneeskunde.
7. VAN BASISARTS TOT ZELFSTANDIG ARTS
Toelichting op de aanvullingen, vanuit het Raamplan 1994, met betrekking tot de volgende onderdelen:
medische en wetenschappelijke aspecten, persoonlijke aspecten, en aspecten in relatie tot maatschappij
en gezondheidszorgsysteem.
Richtlijnen voor het beschrijven van een onderdeel / methode voor de eindtermen
naamkorte uitleg / verduidelijking van de naam / het begriphistorie / achtergronden van het ontstaan van de methodefeitelijke beschrijving van de methodetoepassingsgebied / meest voorkomende indicaties. Mogelijke contra-indicatiesopsomming van die onderdelen van de methode die beheerst dienen te worden door artsen ABNG 2000het aangeven per onderdeel van de opsomming onder punt 6. van het gewenste niveau van kennisen vaardigheid voor artsen ABNG 2000.
Indeling van de kennisniveau’s:
Niveau A : theoretisch en / of weten te plaatsen
Niveau B : diepgaand theoretisch
Indeling vaardigheidseisen:
Niveau 1 : theorie en gezien hebben in een demonstratie
Niveau 2 : is in staat de behandeling uit te voeren
Niveau 3 : kan de behandeling routinematig uitvoeren
DE EINDTERMEN IN HOOFDSTUKKEN
1.Geschiedenis, filosofie en ethiek van de natuurgeneeskunde.
2.Basis-bioregulatiesysteem ( BBRS ):de theorie van Pischinger/Neuraaltherapie: vanuit het BBRS begrip van stoorvelden, haardanamnese, ontstoring.
3.Voeding: belangrijke hedendaagse stromingen op het gebied van de natuurlijke voeding.
4.Klinische symptomen volgens Moerman.
5.Diagnostiek en therapie volgens F.X. Mayr , met o.a. de volgende onderdelen: theorie van de verslakking/natuurgeneeskundige anamnese/lichamelijk onderzoek volgens Mayr/algemene gezondheidsbevorderende leefregels en voedingsregels/individuele leefregels en voedingsvoorschriften/natuurgeneeskundige maatregelen ter ontgifting en reiniging/vastenkuren en de toepassing van klysma’s/buikbehandeling volgens Mayr
6.Microbiologische therapie/Microbiologisch onderzoek.
7.Colon-hydrotherapie.
8.Hydro-balneotherapie.
9.Orthomoleculaire geneeskunde.
10.Niet-toxische tumortherapie.
11.Adem- en ontspanningstherapie.
12.Fytotherapie.
13.Onderzoeksmethodologie.
14.Van basisarts naar zelfstandig arts.
1. Geschiedenis, filosofie en ethiek van de natuurgeneeskunde.
In de opleiding tot natuurarts wordt groot belang gehecht aan het feit dat de ABNG-2000 arts zijn/haar positie in de huidige samenleving in het juiste historische perspectief beseft. Daarbij staan de volgende vragen centraal.
- Wat zijn de sterk
kanten van de natuurgeneeskundige benaderingswijze en
- Wat zijn de geneeskundige handelingen die hij/zij aan andere medici overlaat.
- Waarop is de ABNG-2000 arts gericht in zijn patiënt benadering.
Om deze vragen te beantwoorden wordt in de module geschiedenis, filosofie en ethiek van de natuurgeneeskunde de volgende onderwerpen uitgewerkt:een overzicht wordt gegeven van de historische ontwikkeling van de geneeskunde vanaf de oudste tijd, zoals die is terug te voeren op de oude geneeskunde van India en hoe in de loop der tijd de kennis en ervaring via Irak, Griekenland, Egypte en de Arabische wereld naar West-Europa is doorgestroomd. Vanuit Italië is vanaf de renaissance de moderne geneeskunde ontstaan, die zich in vijf eeuwen heeft ontwikkeld tot de huidige, moderne vorm van beheersingsgeneeskunde zoals er nu op het niveau van genetische beïnvloeding wordt gewerkt; terwijl tegelijkertijd de praktijk van de natuurgeneeskunde parallel een eigen ontwikkeling heeft doorgemaakt tot aan de status van de moderne ABNG-2000 arts.Aan de hand van het beroepsprofiel wordt de ABNG-definitie van gezondheid op praktische consequenties uitgewerkt, evenals de specifieke positie in de gezondheidszorg van de ABNG-2000 arts.Aan de hand van het schema vijf universele behandelniveaus worden uitgangspunten en werkwijze van de natuurarts eigen gemaakt. Ondubbelzinnig ligt aan het werk van de ABNG-2000 arts het streven ten grondslag om de patiënt te begeleiden naar de meest haalbare vorm van gezond, zelfstandig functioneren, dat wil zeggen dat de patiënt de verantwoordelijkheid leert te dragen voor zijn/haar eigen, constitutiegebonden evenwicht. Enige aandacht wordt besteed aan diverse indelingen van constitutietypes.Het huidige natuurgeneeskundig denken omvat de volgende denkmodellen:Het Basis Bio Regulatie Systeem volgens Pisschinger. In het losmazig bindweefsel (het BBRS) bevindt zich het grote communicatienetwerk van het lichaam, waarin de uitwisseling plaatsvindt van vasculaire, neurale en hormonale informatie. Door ophoping van afvalstoffen in dit losmazig bindweefsel wordt deze uitwisseling van communicatie verstoord. Het BBRS wordt als een aparte module behandeld.De homotoxineleer volgens Reckeweg. Hierin worden de fasen beschreven waarin intoxicatie van het BBRS verloopt, met de gevolgen voor andere weefsels en organen, resulterend in klachten, symptomen en ziekten.Vanuit het model van Pisschinger kunnen de neurovegetatieve, emotionele, endocriene en immunologische implicaties van het natuurgeneeskundig handelen aannemelijk worden gemaaktDe weg van genezing loopt volgens natuurlijke wetmatigheden, namelijk vanuit het opruimen van afvalstoffen uit de weefsels, waardoor de oorspronkelijke functie zich zoveel mogelijk kan herstellen (tenzij er irreversibele schade is) tot optimale genezing. Het genezingsproces verloopt in omgekeerde volgorde van de fasen van Reckeweg. Het is dus van belang onderscheid te maken tussen genezingscrises en ziektecrises.Er wordt apart aandacht gegeven aan de attitude, de innerlijke houding van de arts in zijn benadering van de patiënt. Net zoals een aantal decennia geleden het nog als voorrecht gold als arts een roeping te hebben, zo wordt er in de opleiding aandacht gegeven aan de ontwikkeling van de innerlijke motivatie en werkethiek van de natuurarts. Uitgangspunt en oriëntatie zijn steeds weer de samenhang tussen alle aspecten van het leven en de ervaringen en klachten van de patiënt.
2.Basis – bioregulatiesysteem ( BBRS ) : de theorie van Pischinger.
NAAM: Basis Bioregulatiesysteem (BBRS)DEFINITIE/OMSCHRIJVING:
Het BBRS gaat ervan uit dat de omgeving van cellen bepalend is voor hun functioneren. Deze omgeving kan bestaan uit andere cellen, ‘buitenmilieu’ (bijv. het darmlumen) of de ‘grondsubstantie’: het alom in het lichaam aanwezige losmazige bindweefsel dat vooral bestaat uit: (extracellulaire) vloeistof die is samengesteld uit water en polymere suiker-eiwitverbindingen met daarin vele soorten cellen: o.a.grote en kleine fibroblasten en immuuncompetente cellen en met tevens het eindstroombed van capillairen en lymfevaatjes en de zenuwuiteinden van het vegetatieve systeem.
HISTORIE
Hoogst belangrijk onderzoek op dit gebied is afkomstig van de histoloog Pischinger, die werkte in het tweede en derde kwartaal van de vorige eeuw. Hij heeft het begrip “Grundregulation’ uitgewerkt en bekendheid gegeven. Andere bekende onderzoekers op dit terrein zijn o.a.Eppinger, Perger, Bergsmann. In de jaren ’70 en ’80 kon Heine m.b.v. o.a. elektronenmikroskopisch onderzoek de kennis omtrent de grondsubstantie fors uitbreiden.
Een Utrechtse werkgroep o.l.v van Wijk heeft een essentiele bijdrage geleverd aan het uitwerken van het begrip BBRS zoals we dat nu gebruiken.
WAT ZIJN DE CONSEQUENTIES VAN DE KENNIS VAN DE GRONDSUBSTANTIE EN HET BBRS?
Geen celsoort, ook niet de orgaancellen, heeft direkt kontakt met bloedvaten of zenuwuiteinden, zodat de voorziening met voedingsstoffen en zuurstof, de afvoer van afvalstoffen en ook de beinvloeding vanuit het zenuwstelsel of vanuit klieren m.b.v regelstoffen moet gaan via de grondsubstantie.
De grondsubstantie heeft door haar specifieke samenstelling en eigenschappen een regulerende functie en is deels onafhankelijk van het CZ.
Via de grondsubstantie is er contact mogelijk tussen alle delen van het organisme en kan het lichaam zich als een geheel manifesteren.
Kennis van het BBRS is om vele redenen van het allergrootste belang: hiermee kan het ontstaan van vele chronische ziektes en diverse niet-chronische, moeilijk te duiden ziektebeelden worden verklaard: bijv. rheumatische aandoeningen, chronische ontstekingen, kanker, slechte afweer, allergien, klachten na blootstelling aan toxische stoffen enz.het (doen) herstellen van een verstoord BBRS is de basis voor behandeling van deze ziektes.het levert een verklaring voor het effect van diverse vormen van behandeling die nu nog gerekend worden tot de alternatieve of complementaire geneeskunde, zoals neuraaltherapie, acupunctuur, anti-homotoxische behandeling volgens Reckeweg en is een mede-verklaring voor het effect van vastentherapien en diverse kuurvormen.vele begrippen die in de loop der jaren vooral in het Duitstalige gebied zijn ontstaan binnen de ‘Erfahrungsheilkunde’ en o.m. de Neuraaltherapie kunnen m.b.v. deze kennis worden verklaard: bijv. ‘Umstimmung’, ‘Regulationsstarre’, stoorveld, ‘Herd’.KENNIS VAN HET BBRS EN ZIJN ACHTERGRONDEN ZIJN ESSENTIEEL VOOR DE ABNG-ARTS: KENNISNIVEAU CATEGORIE B
Deze ET beschrijving heeft alleen tot doel zeer globaal aan te duiden wat het BBRS is en waarom kennis ervan belangrijk is. Verdere studie is noodzakelijk, waartoe de bijgeleverde literatuur (met daarin weer literatuurlijsten) een startpunt kan vormen.
2a. Neuraaltherapie: vanuit het BBRS begrip van stoorvelden, haardanamnese, ontstoring.
NAAM : NEURAALTHERAPIE
2. DEFINITIE / OMSCHRIJVING / KORTE UITLEG :
Neuraaltherapie is een therapie waarbij op speciale plaatsen kleine hoeveelheden procaïne of een aanverwante stof worden geïnjecteerd. Het effekt van de procaïne bestaat, volgens nieuwe inzichten, uit herstel van een verstoorde bio – elektriciteit van weefsels.
HISTORIE / ACHTERGRONDEN VAN HET ONTSTAAN :
Reeds vóór 1930 werd er gepubliceerd over succesvolle toepassingen van procaïne. Het zijn de gebroeders Hüneke geweest die in de vijftiger jaren voor de eerste hypothese over de werking van de neuraaltherapie zorgden, en een doorbraak bij de toepassing van deze methode bewerkstelligden.
De Nederlandse arts Harry Lamers heeft de neuraaltherapie vanaf de zestiger jaren in Nederland
bevorderd.
FEITELIJKE BESCHRIJVING VAN DE METHODE
Een aantal bergippen zijn van belang bij de toepassing van de neuraaltherapie: segmenttherapie,
stoorvelden, haarden, secondenfenomeen, regulatiestarheid, umstimmung.
Het moderne model van het BBRS biedt een onderbouwing van de werking van de neuraaltherapie, en van bovengenoemde begrippen.
De anamnese kan aanwijzingen geven over het bestaan van eventuele stoorvelden.
Het “specifieke” lichamelijke onderzoek geeft via veranderingen in kleur, struktuur en hardheid van huid of littekens, informatie over mogelijke oorzaken en / of samenhangen.
De procaïne kan in verschillende weefsels geïnjecteerd worden: intracutaan ( de kwaddel ), subcutaan,
intraveneus, rond spieraanhechtingen, in littekens, in uitgesproken pijnplaatsen. ( kleine neuraaltherapie ).
Daarnaast is tevens injectie mogelijk in zenuwknopen en organen. ( grote neuraaltherapie).
TOEPASSING / MEEST VOORKOMENDE ( CONTRA ) INDICATIES
De meest voorkomende indicaties worden gevormd door pijnklachten. Daarnaast bewegingsbeperkingen, functionele stoornissen en chronische ziektebeelden.
Contra-indicatie is overgevoeligheid voor een van de te gebruiken neuraaltherapeutica. Er hoeft echter geen kruisovergevoeligheid te bestaan.
Bij psychiatrische aandoeningen, erfelijke aandoeningen, zware reguliere medicatie, deficiëntieziekten,
ligt een behandeling met neuraaltherapie niet voor de hand.
KENNIS – EN VAARDIGHEIDSNIVEAU VOOR ARTSEN ABNG 2000
Kennisniveau : B
Vaardigheidsniveau: voor kwaddelen : niveau 2
voor de overige onderdelen: niveau 1
Literatuur:
Dopsch, P. Lehrbuch der Neuraaltherapie nach Huneke. Haug Verlag.
De volgende nummers van “Erfahrungsheilkunde” bevatten een of meer artikelen over dit onderwerp:
1999, nr.3 ; 1996, nr. 5; 1991, nr.3 ; 1990, nr. 9; 1989, nr. 4.
3. Voeding: belangrijke hedendaagse stromingen op het gebied van de natuurlijke voeding.
VOEDING
Het hoofdstuk voeding omvat verschillende hedendaagse en historische stromingen op het gebied van de natuurlijke voeding.
Per onderdeel worden de achtergronden, uitgangspunten, toepassing, indicaties en contra-indicaties besproken, alsmede het gewenste kennis- en vaardigheidsniveau.
Bircher Benner Als arts de grondlegger van de rauwkostvoeding en bekend vanwege zijn muesli.
Bircher Benner leefde van 1867 tot 1939; experimenteerde met zichzelf; vanaf 1895 paste hij rauwkost en vasten toe in zijn praktijk, later in zijn kliniek.
Vaste
– 100% rauwkost en dan afbouwen tot 50% rauwkost – lacto-vegetarisch – overschot aan basevormende voedingsmiddelen.
Toepassing: m.n. maagdarmaandoeningen, reuma op basis van een zuuroverschot.
Contra-indicaties: o.a. te zwak maagdarmkanaal; te kouwelijke cliënt
Deskundig toepassen van rauwkostvoedingen zonder dat er tekorten aan essentiële voedingsstoffen ontstaan.Gewenste niveau: 2B
Kristine NolfiDeense arts die leefde van 1881-1957; paste de rauwkostvoeding nog extremer toe vooral bij kankerpatiënten. Zij heeft veel met zichzelf geëxperimenteerd.
Zie verder bij Bircher Benner
Gewenste niveau:1A
Johanna Budwig Apothekeres, heilpraktiker, geboren in 1900; bekend om het zogenaamde Budwigpapje: kwark met lijnzaadolie. Pesca-vegetarische voeding.
Toepassing: heel erg breed m.n. om tekorten aan omega-3 vetzuren aan te vullen of te voorkomen en de celademhaling te bevorderen.
Contra-indicaties: overgevoeligheid voor ingrediënten van het Budwigpapje.
Deskundig toepassen van het Budwigpapje met zoveel mogelijk variatie.
Gewenste niveau: 3B
Joseph Evers Duitse arts die leefde van 1894-1975; bekend geworden om zijn rauwkostvoeding bij de behandeling van MS. Oorspronkelijke dieet is aangepast aan de nieuwste inzichten en wordt toegepast in de Everskliniek in Duitsland.
Toepassing: vooral MS
Contra-indicaties: zie Bircher Benner
De belangrijkste kenmerken van het huidige Eversdieet weten te plaatsen
Gewenste niveau: 1A
Theorie prof. Wendt (Schnitzer en Kollath) Professor Wendt heeft aangetoond dat veel mensen een overschot aan eiwitten stapelen in hun lichaam met veel welvaartsziekten als gevolg. Zijn ontdekkingen worden/werden door Schnitzer (tandarts) en Kollath in de praktijk gebracht.
Toepassing: o.a. welvaartsziekten bij volwassen mensen met een hoge eiwitconsumptie in het verleden
Contra-indicaties: mensen met een bestaand eiwittekort, kinderen, zwangeren en zogenden.
Theorie kennen en verantwoorde eiwitarme voedingsadviezen kunnen geven.
Gewenste niveau: 2B
Zuur-base-evenwichtHet zuur-base-evenwicht is het belangrijkste evenwicht dat met behulp van voedingsaanpassing te beïnvloeden is. Volgens de natuurgeneeskunde is een teveel aan ‘zuur’ mede veroorzaker van veel aandoeningen.
Toepassing: ziekten die mede ontstaan door een zuuroverschot.
Contra-indicaties: geen
Het zuur-basedieet in de praktijk verantwoord kunnen toepassen.
Gewenste niveau: 3B
Algemene stromingen in NederlandDe stromingen worden kort besproken met de nadruk op mogelijke voedingstekorten die kunnen optreden.
Toepassingsgebied: heel breed
Contra-indicaties: als het niet bij het individu past
Vegetarisme en Mediterrane voeding in de praktijk kunnen toepassen zonder dat er voedingstekorten optreden.
Gewenste niveau:Vegetarisme/veganisme: 3BMacrobiotiek 1.AAntroposofie 1.AAyurveda 1.AChinese voedingsleer 1AMediterrane voeding 2.B8. De combinatie-diëten: Hay en Shelton, Leven lang fit, MontignacVan oorsprong vooral voorgeschreven bij maagdarmaandoeningen, nu bekend als vermageringsdieet.
Toepassing: zeer breed, maar strenge scheiding is altijd tijdelijk.
Contra-indicaties: kinderen, diabetes mellitus (alleen onder goede begeleiding)
De zin en onzin van combinatie-diëten kennen en verantwoord kunnen toepassen.
Gewenste niveau: 2B
9. Actuele stromingen
9a. Bloedgroepdieet
Een dieet in ontwikkeling waarvoor Peter D’Adamo de basis heeft gelegd. De bloedgroep bepaald welke voedingsmiddelen iemand beter niet of juist wel kan gebruiken.
Toepassing: zeer breed
Contra-indicaties: niet bekend
Cliënten, die het Bloedgroepdieet willen volgen kunnen adviseren
Gewenste niveau: 1A
9b. Omega 3 plan: de gunstige vetzuren en de goede verhoudingen De balans tussen omega-3 en omega-6 vetzuren is van essentieel belang voor de menselijke gezondheid. Door een disbalans ontstaan mede veel aandoeningen.
Toepassing: bij iedereen belangrijk
Contra-indicaties: geen
Een verstoorde vetzuurbalans kunnen herstellen met verantwoorde voedingsadviezen.
Gewenste niveau: 3B
10. Diëten bij kanker
In het hoofdstuk betreffende niet – toxische tumortherapie wordt dieper ingegaan op de voedingsrichtlijnen bij kanker. Voor artsen ABNG 2000 die deze specialisatie beoefenen is het gewenste niveau voor onderstaande onderdelen: 3 B.
10a. Houtsmuller en Moerman
Het dieet dat dokter Houtsmuller heeft ontwikkeld is een ‘combinatie’ van de diëten van dokter Moerman, Gerson en Budwig met de huidige voedingsinzichten met betrekking tot kanker. De voedingsadviezen zijn overigens maar één van de pijlers van de therapie volgens Houtsmuller.
Toepassing: vooral kankerpatiënten
Contra-indicatie: niet gemotiveerde patiënt
Verantwoorde voedingsadviezen kunnen geven volgens de theorie van dokter Houtsmuller en Moerman.
Gewenste niveau: 2B
10b. Gerson en Ann Wigmore
Max Gerson ontwikkelde een zeer intensieve reinigingskuur voor kankerpatiënten en Ann Wigmore is vooral bekend van haar onderzoek naar de positieve eigenschappen van tarwegras.
Toepassing: zeer gemotiveerde patiënten met kanker, die voldoende steun uit de sociale omgeving krijgen
Contra-indicaties: zie toepassing, dus niet gemotiveerd etc.
Kennis hebben van de achtergronden van beide voedingssystemen.
Gewenste niveau: 1A
BeginsituatieDe kandidaat heeft als voorbereiding op het contactuur bestudeerd een reader van ongeveer 40 pagina's over onderwerp 1 t/m 6, ongeveer 25 pagina's over onderwerpen 7, ongeveer 25 pagina's over onderwerpen 8, ongeveer 70 pagina's over onderwerpen 9 en 10. Zo mogelijk heeft de kandidaat zich extra verdiept in bepaalde onderwerpen met behulp van de literatuurlijst.
Studie Belasting Uren: 28
Contacturen: 10 (keer 60 minuten). Hierbij een rondleiding van 1 uur
Tijdens de contacturen worden vragen gesteld, ervaringen uitgewisseld en de aandachtspunten besproken bij de diverse voedingssystemen, zo mogelijk aan de hand van praktijkvoorbeelden. Met behulp van casuïstiek wordt geoefend in praktische adviezen met betrekking tot de voedingssystemen.
Verplichte literatuurlijstDe natuurlijke gezondheidswijzer. H. de Lint; uitgeverij De Kern Baarn; ISBN: 9032508237Readers over bovenstaande onderwerpen via docent; prijs nog niet bekend
Locatieadres (max 25 personen): Natudis BV Daltonstraat 38 3846 BX Harderwijk, tel: 0341 464211. De cursus wordt gegeven door H. de Lint, diëtiste.
Koffie, thee, kruidenthee gratis; biologische lunch tegen kostprijs (wel van tevoren opgeven of hier gebruik van wordt gemaakt).
4. klinische symptomen volgens Moerman.
NAAM: KLINISCHE SYMPTOMEN VOLGENS MOERMAN.DEFINITIE/OMSCHRIJVING/KORTE UITLEG:
De moermantherapie baseert zich bij het voorschrijven van de noodzakelijke acht stoffen op de aan- of afwezigheid van de klinische symptomen. Het tekort van de acht stoffen uit zich in verschijnselen die aan het lichaam waarneembaar of voelbaar zijn.
HISTORIE / ACHTERGRONDEN VAN HET ONTSTAAN VAN DE METHODE:
Het navolgende is een uitwerking van een fysische diagnostiek die door alle artsen beheerst dient te worden. Dus niet alleen door natuurartsen maar ook door alle artsen die pretenderen fysische diagnostiek te bedrijven.
De methode is ontwikkeld door de arts Cornelis Moerman en verder uitgewerkt door de artsen A. Ronhaar en H.A.M. Schram. Het is een fysische diagnostiek die wordt toegepast bij de ziekte kanker maar ook heel goed toegepast kan worden bij vele andere aandoeningen die te maken hebben met een tekort aan vitaminen of mineralen. In het bijzonder zijn te noemen de desadaptatieziekten zoals het oververmoeidheidssyndroom, het reactief hypoglycaemiesyndroom en het postviraalsyndroom.
FEITELIJKE BESCHRIJVING VAN DE METHODE:
Te beginnen bij de voeten worden successievelijk de verschijnselen besproken die we kunnen waarnemen.
De voet
De voetzool heeft vele klinische symptomen.
Een droge voetzool met als uiterste graad een dikke korst aan de voetrand van de hiel wijst op een tekort aan vitamine A. Wanneer de voetzool glad en ook de hiel glad en soepel is dan heeft de patiënt geen vitamine A tekort en is het geven van vitamine A gecontraïndiceerd.
Het mediale gedeelte van de voetzool is een belangrijk indicatie gebied voor vitamine B5 tekort ofwel pantotheenzuur. Bij tekort aan vitamine B5 is het mediale gedeelte van de voetzool rimpelig en/of streepvormig en soms heel typisch ruitvormig.
Een schimmel/mycotisch-achtige verandering van de voetrand duidt op een algemeen mineralentekort. Een typische kalknagel zonder mycotische verschijnselen wijst op een tekort van pyridoxine ofwel vitamine B6. Bij vitamine D is de voet opvallend koud en soms klammig met rode verkleuring.
Tussen de enkel en de voetrand zijn behalve varices ook vaak vele spidereuze naevi ofwel telangiectasia. Dit wijst op een tekort aan magnesium.
De spidernaevi zijn niet alleen te zien aan de voetrand maar ook vaak aan de benen. Soms heel typisch langs de diafragmakoepel op het ventrale deel van het been en voornamelijk het onderbeen. Het belangrijkste symptoom hier is het tibiaal oedeem. Dus niet het enkel oedeem of het oedeem op het dorsum van de voet, maar het oedeem op ca 1/3 van distaal van het onderbeen. Dit is typisch voor een tekort aan vit. E en C. Ook is te zien aan het onderbeen ‘t aanwezig zijn van lymfoedeem hetwelk zichtbaar is distaal van de kuitspier. Dit is een aanwijzing voor seleniumtekort. Een kenmerkend verschijnsel bij een tekort aan riboflavine en citroenzuur is de drukgevoeligheid aan de binnenzijde van de onderbenen.
De hand.
De nagel vertoont vele klinische verschijnselen. Het meest kenmerkende zijn de zgn. “Manchester” nagels. Dit zijn in de lengterichting van de nagel het aanwezig zijn van strepen welke goed zichtbaar en goed voelbaar zijn. Deze “Manchester” wijzen op een tekort aan vit. B2 ofwel riboflavine. In de puberteit bij jongens en meisjes zien we het verschijnsel van de “Schramse” lijnen. Dit is geen rechte streepvorming maar een waaierachtige. Ze is niet voelbaar maar wel zichtbaar aan de nagel van de puber wanneer we de nagel en beetje draaien. Dit verschijnsel is aanwezig vanaf het begin van de puberteit en het verdwijnt
p het eind van de puberteit.
Wanneer de nagelwal duidelijk rood en verheven is wijst dit op een tekort aan vit. B5 (pantotheenzuur).
De huidplooi van de handrug die rechtop blijft staan zonder uitdroging is een verschijnsel van vit. A tekort.
Een typisch verschijnsel wijzend op een zinktekort is het verschijnen van een witte stip of streep in de nagel. Dit zinktekort-teken, zeker wanneer het
geïsoleerd voorkomt is een verschijnsel gecorreleerd met een toxificatie. Een bleke tot witte nagel wijst op een ijzertekort en een rode nagel wijst op een jodiumtekort.
De tong en zijn omgeving.
Rhagaden rondom de mondhoeken en geschubde kringen om de neusvieugels wijzen op een tekort van riboflavine=vit. B2.
Wanneer de kleur van de tong zo rood is als paardenvlees wijst dit op een tekort van zowel vit. B2 (riboflavino) als vit. B3(ac.nicotinici of nicotinamide; in het Engels niacine of niacinamide). Ook kan een vit. B3 tekort zichtbaar zijn bij een tong met een bruinig tot zelfs zwart beslag. Dit is een eenzijdig tekort aan vit. B3. Dit is de zgn. “Pellagra”tong. Mensen met een iets te diepe groeve en naast de groeve aan beide zijden een roodachtige of vaal rode verkleuring hebben de neiging makkelijk een tekort aan vit. B3 of de gehele B-groep te krijgen.
Wanneer de tong een atrofische rand heeft of vol zit met atrofische vlekken (de Lingua geografica) dan is er een tekort van de hele vit. B groep.
Een knalwitte tongaanslag, vaak tezamen met een foetor ex ore, is een fors pyridoxine of vit. B6 tekort.
Oedeem aan de tong kunnen we zien wanneer de tanden een afdruk geven in de tong. Dit verschijnsel is kenmerkend voor een tekort aan vit. C en vit E. Een tekort aan vit. B2 of riboflavine is ook zichtbaar aan de ogen. We zien dan de zgn. “bloodshot eyes”. Dit zijn kleine vaatjes die in het oog verschijnen o.a bij een kater na teveel alcohol en/of vlees.
TOEPASSINGSGEBIED / MEEST VOORKOMENDE INDICATIES.
Zoals reeds vermeld: het is een fysische diagnostiek die wordt toegepast bij de ziekte kanker maar ook heel goed toegepast kan worden bij vele andere aandoeningen die te maken hebben met een tekort aan vitaminen of mineralen. In het bijzonder zijn te noemen de desadaptatieziekten zoals het oververmoeidheidssyndroom, het reactief hypoglycaemiesyndroom en het postviraalsyndroom.
Relatieve contraindicatie: vit. A bij zwangeren.
GEWENST KENNIS/VAARDIGHEIDSNIVEAU:
B.
7. LITERATUUR:
C. Moerman; Kanker... kan genezen door voeding, Ank-Hermes, Deventer.Ronhaar en C. van Groningen, Dokter Moerman, Elmar, Delft.D.W. Beaven, S.E Brooks, - A colour atlas of the tongue. - A colour atlas of the nail.
Dit boek bevat mooie plaatjes. Helaas zijn de foto’s wanneer ze betrekking hebben op de voedingsstoornissen genomen van oligofrenen.H.P Bach: Aussere Keupzeichen innerer Erkrankungen, ISBN 3-920788-32-x.
5. Diagnostiek en therapie volgens F.X. Mayr
MethodeKorte uitleg en verduidelijking van de naamHistorieBeschrijving van de methodeToepassingsgebied / meest voorkomende indicaties en contra-indicatiesOnderdelen van de methode die beheerst dienen te worden door artsen ABNG;en gewenste niveau van kennis / toepassing voor artsen ABNG
Hoofdstuk 1.
De diagnostiek en therapie volgens F.X. Mayr is een methode waarbij door nauwkeurig reproduceerbaar lichamelijk onderzoek en anamnese van de patiënt een beeld wordt verkregen over zijn/haar gezondheidstoestand. Hiervoor gebruikt de arts gangbaar regulier lichamelijk onderzoek en anamnese aangevuld met specifiek lichamelijk onderzoek volgens F.X. Mayr. Deze heeft een aantal criteria geformuleerd die de mate van gezondheid aangeven. Aan de hand van de gezondheidscriteria wordt een behandelingsplan opgesteld. De behandeling volgens F.X. Mayr is gebaseerd op het versterken van het zelfgenezende vermogen van het lichaam en berust op drie pijlers.
Ten eerste ontzien: herstel en regeneratie van het lichaam door een kuurdieet en een specifieke manier van eten.
Ten tweede reiniging: ontslakking, ontgifting en ontzuring van het lichaam.
Ten derde training: verbetering van lichaamsfuncties door scholing van betere eet- en leefgewoontes.
Later is substitutie van eventuele tekorten aan voedingsstoffen, aan de drie pijlers toegevoegd.
Bij de uitvoering van de behandeling kan met het uitgebreid lichamelijk onderzoek en anamnese de voortgang van de behandeling vervolgd en beoordeeld worden.
Hoofdstuk 2.
De diagnostiek en therapie volgens F.X. Mayr is genoemd naar dr. F.X. Mayr (1875-1965) een Oostenrijkse arts, die bij grondig onderzoek van zijn patiënten vond dat bij het merendeel de spijsvertering in meer of mindere mate verstoord was. Hij ontwikkelde een diagnostiek en therapie om de darm weer in een goede conditie te brengen. Wanneer de darm in balans werd gebracht bleken ook vele andere lichamelijke ziektesymptomen te verdwijnen.
Hoofdstuk 3
Dr. Frans Xaver Mayr werd op 28-11-1875 Grobming (Steiern) geboren. Hij studeerde geneeskunde aan de universiteit van Graz. Hij ontwikkelde grote interesse in het functioneren van het maag darm kanaal bij chronisch zieke patiënten. Bij het werk in een kuuroord legde hij het verband tussen darmtraagheid en chronische gezondheidsproblemen. Hij stelde zich de volgende vragen:Waaraan herkent men een gezonde darm?Welke vorm / grootte en eigenschappen bezit een gezonde buik?Waar ligt de grens tussen gezondheid en ziekte?Op deze vragen kreeg hij vanuit zijn universitaire opleiding geen antwoorden. Hoe meer Mayr zich met deze vragen bezig hield hoe meer hij het belang hiervan inzag. Van het zoeken naar antwoorden op deze vragen heeft hij zijn levenswerk gemaakt.
Hij introduceerde de begrippen tonusleer en enteropathie.
Hoofdstuk 4
De arts kan slechts behandelen en opereren maar genezen kan alleen het natuurlijke eigen zelfgenezende vermogen van de zieke. Het is een basisprincipe van de Mayr- methode de patiënt te motiveren, met vreugde, persoonlijke inzet en discipline aan zijn gezond-wording mee te werken. Om ten slotte door de opgedane ervaring en scholing over voeding en levensgewoonten tot een betere gezondheid en levenskwaliteit te komen.
Voor het toepassen van deze methode maakt de arts gebruik van zijn zintuigen (oog, oor, hand, neus en hart).
De arts neemt een reguliere anamnese af en doet regulier lichamelijk onderzoek aangevuld met specifieke door F.X. Mayr ontwikkelde diagnostiek.
De therapie berust op uitgangspunten volgens principes van de natuurgeneeskunde:het activeren van het zelfgenezende vermogen van de mens,het gezond maken van het interne milieu, ende stofwisseling sparen in plaats van overbelasten.
Anamnese
De reguliere anamnese wordt verdiept door uitgebreidere tractus digestivus en voedinggewoonten anamnese.
Diagnostiek volgens F.X. Mayr
De diagnostiek volgens F.X. Mayr is gebaseerd op het begrip van de volledige gezondheid. Waarbij gezocht wordt naar de diagnostisch meetbare criteria van de werkelijke gezondheid van het menselijk lichaam, met name:kenmerken van de volledig gezonde buik en zijn organen,kenmerken van de volledig gezonde lichaamshouding,kenmerken van de volledig gezonde lichaamsvochten (humoraal-diagnostische kentekenen aan de hand van de toestand van het weefsel), enkenmerken van de volledig gezonde huid.In de praktijk blijkt de volledig gezonde mens zelden te vinden. Mayr hanteert niet de gangbare norm van de afwezigheid van ziekte maar differentieert gezondheids-toestand volgens de volgende schaal:
a) gezondheid,
b) schijngezondheid,
c) ziektevoorveld, en
d) ongezondheid.
Tevens kan aanvullend ontlastingsonderzoek zinvolle informatie geven.
Onderzoek volgens F.X. Mayr
Het onderzoek van de patiënt begint bij de binnenkomst in de spreekkamer. De blik, de gezichtsuitdrukking, de stem en de handdruk geven de arts veel bruikbare informatie. Het algemeen lichamelijke onderzoek vindt vanzelfsprekend plaats. Mayr hanteerde het begrip van de vitale, de atrofische patiënt en de mengvormen daarvan Daarnaast wordt met name gelet op onderstaande criteria:gezondheidsmaten in stand,humoraaldiagnostische criteria, enonderzoek en maten liggend
Ad1) Gezondheidsmaten in stand
a) Buikvormen volgens F.X. Mayrnormale buikscheve buikholle buikhongerbuikontstoken holle buikgasbuikdrekbuikslappe drekbuikontstoken drekbuikgas-drekbuikslappe gas-drekbuikontstoken gas-drekbuikvetbuik
b) Buikvormen en lichaamshoudingnormale houdinggeef-achthoudingstarthoudingeendenhoudingslappe houdingzaaiershoudinggrote tromhouding
c) Thoraxvormen:gezonde thoraxpeervormige thoraxruitvormige thoraxklokvormige thoraxparalytische thoraxthorax welvingen: 1) leverwelving2) duodenum welving
3) maag welving
4) hart welving
5) linker colonflexuur welving
6) galblaas welving
7) colon transversum welving
Ad 2) Humoraaldiagnostische criteria kleur van de huid dermografisme tonus van de huid haar nagels sclerae conjunctiva mond tong foetores
Ad 3) Onderzoek en maten liggend
Met percussie, auscultatie, observatie en palpatie worden de specifieke maten volgens Mayr bepaald:
Onderzoek volgens Mayr:
* percussie van de stand van het middenrif
* percussie van de maag
* palpatie van de buik , lever, galblaas, jejunum en ileum, colon
* palpatie van de thorax
Maten volgens Mayr:borstbeenhoogtemamma driehoekbuikmaatgrote buikmaatepigastrische hoekdistantia iliocostalis minimanavelmaatdundarmmaatlordoseDaarnaast wordt de rug onderzocht met in acht name van huid, musculatuur, reflexzones, verkrampingen en verslakkingstekenen. Tevens wordt de wervelkolom, de nierregio en de toestand van de extremiteiten bekeken.
Therapie
Vindt plaats volgens de principes:
1) Rust/ontzien (Schönung)
2) Reiniging (ontgifting en ontslakking)
3) Training/scholing
4) Substitutie
Therapie volgens Mayr is elke behandeling die de bovenstaande vier genezingsprincipes volgens Mayr, tegelijkertijd; op de individuele patiënt afgestemd op de juiste wijze en gedurende de juiste tijdsduur toepast:
Ad 1) Rust /ontzien: a) kwantitatieve beperking van voedsel
b) kwalitatieve beperkingen: * monotone voedselkeuze * specifieke samenstelling
* goed kauwen (sneller
verzadigingsreflex)
Ad 2) Reiniging: a) grof: bitterzout ‘s ochtends op de
nuchtere maag fijn:
verbeterde speekselproductie
b) bevordering van de uitscheiding via de nieren, longen en de
darm
c) manuele buikbehandeling
Ad 3) Scholing: a) kauwscholing
b) hergewenning aan drinken (water, kort getrokken
kruidenthee) (2-4 liter per dag)
c) verbetering van eetgewoontes
Ad 4) Substitutie: Eventuele tekorten van vitaminen, mineralen, spoorelementen,
vetten, aminozuren etc. dienen opgespoord en behandeld te
worden. Specifiek wordt de verzuring van de kuurpatiënt
tegen gegaan door het gebruik van basisch poeder.
Therapievormen:
De keuze van de therapievorm wordt individueel bepaald afhankelijk van de constitutie (vitaal / atrofisch / mengvorm) en de gezondheidstoestand van de patiënt.
genezend theevasten volgens Mayr (alleen in kuursanatoria),kuurbroodjes met eiwitbron volgens Mayr,verrijkte eiwitbron met kuurbroodje volgens Mayr, enmild dieet volgens Rauch (drie fases).
Manuele buikbehandeling:
De manuele buikbehandeling is een behandeling van de buik. Deze behandeling wordt alleen toegepast door artsen. Ze dient als instrument om de voortgang van de therapie te meten en beoogt de volgende effecten:tonusverbetering en verbetering van de peristaltiek van de darm,ontslakking van de bloed en lymfecirculatie van de darm,verbetering van de ademhaling (vermindering van diafragma hoogstand), enontspanning.
Hoofdstuk 5
De diagnostische aanvullingen van Mayr hebben een zeer breed toepassingsgebied en zijn voor elke arts die zijn patiënt natuurgeneeskundig grondig wil onderzoeken van het grootste belang aangezien de observaties veel informatie geven over de huidige gezondheidstoestand van de patiënt. De arts heeft dankzij de reproduceerbare diagnostische parameters tevens een instrument in handen waarmee het effect van de therapie goed gevolgd kan worden.
De reinigingsprincipes volgens F.X. Mayr kunnen ingezet worden bij problemen aan spijsverteringsorganen, luchtwegen, hart- en vaatziekten, huidaandoeningen, problemen met over- en ondergewicht, hypoglycemie, menstruatieklachten, overgangsklachten, hoofdpijn, fibromyalgie, spier- en gewrichtsklachten, rugklachten en neuro-vegetatieve stoornissen.
Contra-indicaties:
Manifeste maligniteiten, psychose en andere zware psychische problematiek, rouwverwerking, anorexia en bulimia, ernstige koortsende ziektes, tuberculose en schildklieraandoeningen.
Hoofdstuk 6
De opleiding in diagnostiek en therapie volgens dr. F.X. Mayr omvat tweeweekse cursussen waarin de arts-cursisten naast theoretisch en praktisch onderwijs in natuurgeneeskundige principes rondom reinigen en vasten ook zelf een (milde) reinigingskuur ondergaan. Het is van essentieel belang dat de arts aan zichzelf ervaring opdoet. De eigen ervaring maakt het de arts mogelijk het goede voorbeeld te geven waardoor het belang van hetgeen hij van zijn patiënt verlangt op eigen ervaring berustend kan worden overgedragen.
Indeling van kennisniveau’s:
Niveau Ba: (diepgaand theoretisch) Dit niveau wordt bereikt door de volledige opleiding in diagnostiek en therapie volgens dr. F. X. Mayr te volgen. Dit omvat drie maal een tweeweekse cursus in Oostenrijk, met het behalen van het diploma. Registratie bij de Internationale Gesellschaft der Mayr-Ärzte vraagt regelmatige nascholing en uitwisseling van kennis en ervaring.
Niveau Bb: (in grote lijnen theoretisch) Het volgen van een tweeweekse opleiding in diagnostiek en therapie volgens dr. F.X. Mayr in Oostenrijk.
Niveau A: (theoretisch en/of gezien hebben in een demonstratie) Kennis nemen van het boek: “De Mayr-darmreinigingskuur … en daarna gezonder leven”, geschreven door dr. Erich Rauch (ISBN 90-6030-611-2).
Indeling toepassingseisen voor leden ABNG:
Niveau 1: (door alle leden van de ABNG) Diagnostiek volgens dr. F.X. Mayr
Niveau 2: (door een deel van de leden van de ABNG). Dit niveau sluit aan bij de tweeweekse opleiding genoemd onder kennisniveau Bb. Diagnostiek volgens dr. F.X. Mayr en therapie volgens dr. F.X. Mayr bij ongecompliceerde ziektebeelden in de ambulante praktijk.
Niveau 3: (door enkele gespecialiseerde leden van de ABNG toegepast). Dit niveau sluit aan bij de tweeweekse opleiding genoemd onder kennisniveau Ba. Diagnostiek en therapie volgens dr. F.X. Mayr bij gecompliceerde ziektebeelden zowel stationair als ambulant.
Literatuurlijst:
Lehrbuch der Diagnostik und Therapie nach F.X. Mayr, door dr. Erich Rauch
Haug verlag, ISBN 3-7760-1392-3
6. Microbiologische therapie.
1. NAAM: MICROBIOLOGISCHE THERAPIE
De vroeger gebezigde term “symbiontentherapie” is verlaten.
DEFINITIE/OMSCHRIJVING:
De microbiologische therapie is een immuuntherapie met behulp van fysiologische darmbacteriën of hun stofwisselingsproducten. Het doel is de beïnvloeding van de lichaamseigen afweer in samenhang met stofwisselingsfuncties in algemene zin en in het bijzonder van het totale spijsverteringsstelsel. Deze combinatie van doelstellingen wordt duidelijk als we bedenken dat de darm, fylogenetisch gezien, het primaire orgaan is waar communicatie met de buitenwereld plaats vindt, zowel wat ‘afweer’ als wat ‘opname’ betreft.
De volgende begrippen worden gebruikt:
Probiotica: microbiële preparaten en autovaccins.
Microbiële preparaten: preparaten die levende, geïnactiveerde of stofwisselingsproducten van microorganismen bevatten.
Autovaccins: preparaten gemaakt van lichaamseigen bacteriën van een persoon, meestal op basis van E. coli varianten, die altijd geïnactiveerd en apathogeen zijn.
Darmfloradiagnostiek d.m.v. faecesonderzoek: er wordt naast de microscopische diagnostiek o.m. gebruik gemaakt van kennis op het gebied van immunologie, biochemie en microbiologie.
ACHTERGRONDEN VAN HET ONTSTAAN VAN DE METHODE:
De huidige vorm van de therapie stoelt vooral op het werk dat sinds 1954 gedaan is door een werkgroep van artsen (Arbeitsgemeinschaft für Mikrobiologische Therapie te Herborn) in Duitsland. In die tijd was er al heel wat bekend over de mogelijkheden om (producten van) bacteriën als behandeling te gebruiken. Het was er de werkgroep vooral om te doen om deze kennis te verzamelen en te onderbouwen.
Het eerste opzettelijke ingrijpen in het microbiologische gebeuren in de darm had plaats aan het begin van deze eeuw. Er waren destijds 4 darmbacteriën bekend: Escherichia coli, Streptococcus faecalis, Lactobacillus acidophilus en Lactobacillus bifidus. Er was nogal wat verschil van mening over de E. coli. Het nut ervan werd in de eerste wereldoorlog aangetoond door de arts Nissle, die daarmee de eerste was die darmbacteriën als een therapeutisch middel gebruikte. In Duitsland en omringende landen werden geleidelijk aan vooral de E. coli en S. faecalis toegepast. In de Verenigde Staten daarentegen meer de L. acidophilus en L. bifidus. Dit geografisch bepaalde verschil in nadruk op de diverse fysiologische bacteriën weerspiegelt zich nog steeds enigszins in de herkomst van de diverse preparaten.
In het laatste decennium is de kennis over en de belangstelling voor de mogelijkheden van de probiotica enorm toegenomen.
4. BESCHRIJVING VAN DE METHODE.
De microbiologische therapie is een “probiotische methode” die in eerste instantie ontwikkeld werd op grond van ervaringen en hypothesen. Wetenschappelijke basisgegevens werden pas (veel) later gevonden toen de onderzoeksmethodes verbeterden.
Essentieel zijn de regulatie van het immuunsysteem, de verbetering van de stofwisseling in het maag-darmstelsel en de beïnvloeding van de slijmvliesflora d.m.v. het gebruik van speciaal uitgekozen bacteriën.
Slechts een zeer klein deel van de micro-organismen die op huid en slijmvliezen van de mens voorkomen is van belang voor de therapie.
In aanmerking komen Enterokokken, Escherichia coli en melkzuurbacteriën als Bifidobacterium bifidum en Lactobacillus acidophilus.
Enterokokken en E. coli hebben vooral een regulerend effect op het immuunsysteem;
Melkzuurbacteriën dienen vooral ter beïnvloeding van het darmmilieu
De praktische toepassing bestaat meestal uit meerdere componenten:
Altijd: is het opvolgen van voedings- en leefadviezen essentieel.
Soms: is het voldoende om vervolgens alleen het darmmilieu te beïnvloeden d.m.v. melkzuurbacteriën.
Vaak: is een therapie met Enterococcus faecalis en Escherichia coli nodig.
Eventueel: worden autovaccins gebruikt (meestal is er dan sprake van ernstige chronische
aandoeningen die resistent zijn voor de tot dan toe ingestelde therapie)
Uitgebreidheid en duur (vaak 6 - 12 maanden) van de therapie is uiteraard afhankelijk van de diagnose en de ernst van de aandoening en van het aanslaan van andere therapeutische mogelijkheden.
De therapie kan worden toegepast onafhankelijk van een faecesonderzoek. Dit laatste kan echter nuttig zijn, o.m. bij therapieresistentie of chronische aandoeningen. (Zie Eindtermen Faecesonderzoek).
Voor de wetenschappelijk achtergronden van de werking van bacteriën op het immuunsysteem zie literatuur.
Uit de functie van de darmflora blijkt ook het indicatiegebied, dat dus zeer uigebreid is.
acute, chronische en recidiverende infecties van:
- Tr. respiratorius
- Tr. urogenitalis
- Huid
acute, chronische en recidiverende aandoeningen van de Tr. digestivus, o.a.: enterocolitis van diverse oorsprong (ook reizigers’ diarree), obstipatie, spastisch colon, diverticulose/-itis, voedingsmiddelenallergie, colitis ulcerosa en M. Crohn
schimmelinfecties
allergische aandoeningen: o.a. asthma bronchiale, eczemen, atopische dermatitis.
als ondersteunende maatregel bij bijv.
- rheumatische aandoeningen
- maligniteiten
- spijsverteringstoornissen
- stofwisselingsstoornissen
Hoe gaat de therapie in zijn werk bij langer bestaande problemen?
Voedingsadviezen in de zin zoals die bij ABNG artsen gebruikelijk zijn, waarbij met name biologische geteelde producten van belang zijn.
Ter verbetering van het darmmilieu: innemen van melkzuurbacteriën, m.n. L. acidophilus, Bifidobacterium bifidum (producten van meerdere firma’s komen in aanmerking).
Voorschrijven van metabolieten (ProSymbioflor, Hylak forte), Enterococcen (Symbioflor 1) en E. Coli (Symbioflor 2, Mutaflor) volgens een bepaald schema, dat, al naar gelang het doel, aangepast kan worden.
Het basisschema luidt als volgt:
1e Fase: Gedurende ongeveer 4 weken Prosymbioflor (3 flesjes opm
ken): 3 dd. A.C. (oplopend van 5-15 dr), tevens Symbioflor 1: 2 dd. (‘s morgens en ‘s avonds) 20 dr.
2e Fase: Prosymbioflor stoppen, Symbioflor 1 continueren, starten met Symbioflor 2: (langzaam) oplopend van 3 dd. 2 dr. tot 20 dr. P.C.
Voor diverse ziektes zijn aangepaste schema’s nodig.
Bij sommige akute ziektes kan bijv. uitsluitend Symbioflor 1 gegeven worden.
Probiotica zijn niet geïndiceerd bij levensbedreigende infecties, daar dit het terrein is van antibiotica. Wel kan het nuttig zijn bij maag-darmklachten tijdens antibiotica-gebruik tevens melkzuurbacteriën te geven. Na afloop van een antibioticakuur kan een probiotica-kuur zinvol zijn, evt. alleen Enterococcen.
KENNIS/VAARDIGHEIDSNIVEAU VOOR ABNG ARTSEN. Niveau B.
6.a. Microbiologisch onderzoek: DARMFLORADIAGNOSTIEK
NAAM: DARMFLORADIAGNOSTIEK DEFINITIE/OMSCHRIJVING:Onderzoek naar samenstelling en functie van de darmflora met als doel te komen tot een bijdrage aan het stellen van de diagnose en het geven van een therapie. ACHTERGRONDEN VAN HET ONTSTAAN VAN DE METHODE:Dit is nauw verbonden met het ontstaan van de microbiologische therapie: zie de desbetreffende literatuur. BESCHRIJVING VAN DE METHODE:Door nieuwe kennis en moderne technieken is deze diagnostiek een specialistische laboratoriummethode waarbij naast microscopie en functietests gebruik wordt gemaakt van kennis uit de immunologie, biochemie en microbiologie. TOEPASSINGSGEBIED:Darmfloradiagnostiek kan een nuttig hulpmiddel zijn om te komen tot een diagnose en een (microbiologisch) therapieadvies. KENNIS/VAARDIGHEIDSNIVEAU VOOR ABNG ARTSEN:Niveau B2.
Literatuur:Brundel, B.: De grote misvatting omtrent Vaccinaties. Tschr. Integr. Geneesk. 1997;13(6):245-250.Co`med: Interview met Karl-Heinz Hölzel. Co`med, Jrg.3,4(1997):60-62.Institut Für Mikroökologie, Am Hintersand, D-Herborn-Dill: Empfehlungen zur Mikrobiologischen Therapie und Ernährungstherapie für Jung und Alt. 1988.Jansen, Dr. G.J.: Darmfloradiagnostiek, Heilige Graal of doos van Pandorra? Samenvatting van lezing.Kalinski, S.: Steigerung der Körpereigenen Abwehr bei chronisch rezidivierenden Tonsillitis. Fortschritte der Medizin, Jrg.104,43 (1986):843-846.Maa$, Ch.: Das Konzept Mikrobiologische Therapie. Erfahrungsheilkunde Jrg.41,3a (1992):221-224.Mommsen, H.: Über dei Ernährung des Säuglings. Erfahrungsheilkunde Jrg.20,11 (1979):854-857.Plantinga, J.: “Organisch-biologische landbouw” in: Commissie Onderzoek Biologische Landbouwmethoden: ”Alternatieve landbouwmethoden” (1977) Centrum voor landbouwpublikaties en landbouwdocumentatie, Wageningen, blz. 72-84.Rusch, H.P.: Bodenfruchtbarkeit. Eine Studie Biologischen Denkens. Karl F. Haug Verlag, Heidelberg, 1968. Verlagsnr. 6118.Rusch, Kerstin; Rusch, Volker: Mikrobiologische Therapie, Grundlagen und Praxis. Haug Verlag 2001.Rusch, V.: Wissenschaftliche Grundlagen der Symbioselenkung als Therapie. Physikalische Medizin und Rehabilitation, Jrg.13,5(1972):122-128.Rusch, V.: Mikrobiologische Therapie: ein wissenschaftlich begründetes Konzept zur Immunmodulation. Erfahrungsheilkunde Jrg.43,.9 (1994) 472-482.Schulze, J.: Darmflora - Faktor und Produkt unserer Umwelt. Erfahrungsheilkunde, Jrg.42,2 (1993):40-45.Schulze, J.: Konnen Milchprodukte die Darmflora regenerieren? Erfahrungsheilkunde,Jrg.44,3a (1995):237-242.Schulze, J.: Thesen zu: Darmflora in Symbiose und Pathogenität. Erfahrungsheilkunde, Jrg44,3a (1995):218-219.Sonnenborn, U.: Auswirkungen von Umweltgiften und anderen exogenen Noxen auf Mikrookologie und Immunologie des gastrointestinaltrakts. Erfahrungsheilkunde Jrg.42,3(1993):46-49.Thonon, B.: Bacterie: vriend of vijand? Ned.Tschr.Integr.Gen. Jrg.1/2,6(1985):289-293. Thonon, B.: De Microbiologische Therapie. Ned. Tschr.Integr.Gen. Jrg. 14,3(1998):109-111.
7.Colon – hydrotherapie.
1. NAAM: COLON HYDROTHERAPIE
2. KORTE UITLEG:
Colon-Hydrotherapie wordt in Nederland door een beperkt aantal artsen van de ABNG-2000 in hun praktijk toegepast. Hoewel zij allen deze methode begrijpen en volledig ondersteunen, is ervaring, vertrouwen en traditie op dit gebied nog in een ontwikkelingsfase.
3. HISTORIE :
Darmspoelingen vinden al sinds eeuwen en in alle culturen plaats als belangrijke geneeskundige handeling. De oudste bronnen die over darmspoelen spreken staan in de Ayurveda en in vroegchristelijke geschriften. Allerlei vormen van klysmata zijn door de millennia heen voor vele indicaties voorgeschreven.
In de vorige eeuw is door de Oostenrijker Dr. von Borosini een stoel ontwikkeld, waarbij de spoelingen dieper en intensiever konden plaats vinden dan de tot dan gehanteerde klysmata.
In Nederland begon A. ten Haaf met deze methode en werkte met deze stoel gedurende een aantal decennia. Aan het eind van zijn carrière, in 1977, legde hij zijn praktijkervaringen neer in het boek “Gezond door hoge darmspoelingen”.
Rond diezelfde tijd werd in Californië een nieuw apparaat uitgevonden dat de nadelen van de ‘stoelmethode’ oploste. Daar werd de methode van een gesloten aan- en afvoersysteem ontwikkeld. Dit maakt het mogelijk dat zowel patiënt als behandelaar tijdens de behandeling niet zintuiglijk belast worden met de effecten van de uitscheiding.
Deze nieuwe methode heeft zich inmiddels over de wereld verspreid en is via Duitsland in ons land terecht gekomen.
4. FEITELIJKE BESCHRIJVING VAN DE METHODE
De behandeling dient zonder spanning en forceren te worden uitgevoerd. Het gaat namelijk niet alleen om het schoonspoelen, maar (vooral) ook om het actief helpen bij het ontspannen van de spanningen in het colon. Om die reden is het van groot belang dat patiënt de methode zelf begrijpt en voelt er aan toe te zijn. Het beste is als de patiënt zelf het initiatief voor de behandeling neemt. Indien de patiënt ertoe wordt aangezet, zonder er zelf helemaal achter te staan, dan kan het schoonspoelen nog wel lukken, maar zal via de emotie de spanning van de darm alleen maar toenemen.
Voorafgaand aan de behandeling wordt door de ABNG-2000 arts eerst een integrale diagnose gesteld en mogelijke contra-indicaties uitgesloten. Bij de patiënt wordt in rug- of zijligging een speculum anaal ingebracht. Met aanwijzingen voor de diepst mogelijke ontspanning wordt vervolgens gefilterd water op lichaamstemperatuur in de darm ingelaten en vervolgens bij bereiken van een bepaalde druk weer losgelaten. Ook lagere en wisselende temperaturen en toevoegingen aan het spoelwater worden wel toegepast. Ondertussen kunnen diepe buikademhalings- en massagebewegingen de vastzittende slakstoffen helpen losmaken.
5. TOEPASSINGSGEBIED / INDICATIES / CONTRA- INDICATIES:
In de praktijk blijkt de lijst van indicaties voor deze methode zeer uitgebreid te zijn. In de ayurveda wordt de methode van darmspoelingen dan ook de allerbeste van de reinigingsmethode genoemd. Contra-indicaties zijn afhankelijk van de praktijkervaring van de behandelaar. Men kan er in beginsel van uitgaan dat bij zwangerschap, coloncarcinoom, diverticulitis en colitis geen spoelingen worden toegepast. Toepassing bij kinderen onder de zestien jaar dient met de grote terughoudendheid plaats te vinden.
6. en 7. NIVEAU van KENNIS / VAARDIGHEID:
Van de ABNG-2000 arts wordt verwacht dat hij/zij de indicaties en werking van deze methode begrijpt. Dat zij/hij deze methode kan toepassen dan wel voor adequate verwijzing zorgt. Indien hij/zij de methode zelf wil toepassen, worden stagemogelijkheden aangeboden.
Kennisniveau B
Vaardigheidsniveau 1
8.Hydro – balneotherapie.
NAAM: HYDROTHERAPIE/BALNEOTHERAPIEDEFINITIE/OMSCHRIJVING/KORTE UITLEG:
‘ Hydro ‘ = water, ‘ Balneo ‘ = bad.
Hydrotherapie en balneotherapie hebben als overeenkomst dat water (met zijn diverse eigenschappen) als therapeutische prikkel wordt ingezet.
Het water wordt op verschillende manieren gebruikt, waarbij door variatie in temperatuur, grootte van het te behandelen huidoppervlak, tijdsduur, eventuele toevoegingen aan het water en het soort behandeling (zie hieronder) een zeer individuele dosering mogelijk is.
We kunnen de volgende behandelingen onderscheiden:
AfwassingenBegietingenBaden (van deelbad - bijvoorbeeld: voetbad - tot volbad)WikkelsPakkingenBespuitingenElectrische badenSaunaIndien men in een tijdsperiode van 3-4 weken, meerdere waterprikkels per dag krijgt toegediend, kan men een zeer langdurige verbetering van de gezondheid bewerkstelligen (bij gelijktijdige toepassing van de 4 andere “Kneipp-zuilen” te weten: gezonde voeding, beweging, plantengeneeskunde en “Ordnung”.)
Kneipptherapie wordt idealiter in een kuurkliniek bedreven. In Nederland zijn in de afgelopen twee decennia, meerdere pogingen ondernomen om een kuurkliniek te stichten. Vanwege financiële redenen bleek dit niet te realiseren. De hydro-/balneotherapie kan echter ook in een niet-klinische setting beoefend worden, in veel gevallen (zelfs) in de eigen badkamer. Het effect van de behandeling zal dan echter minder diep zijn, aangezien men hier niet van een kuur kan spreken.
HISTORIE / ACHTERGRONDEN VAN HET ONTSTAAN VAN DE METHODE:
Al ten tijde van Hippocrates (460-359 voor Christus) werd het belang van water als genezend element ingezien, met name in de vorm van baden.
In Duitsland zijn het Priessnitz, maar het meest nog Kneipp (1821-1897) geweest, die de mogelijkheden van water als gezondheidsbevorderende (en daarmee ook ziektebestrijdende) factor uitgebreid onderzocht hebben.
De Kneipp-therapie wordt in Duitsland al meer dan een eeuw door artsen toegepast en is daar ook uitgebreid wetenschappelijk onderzocht.
FEITELIJKE BESCHRIJVING VAN DE METHODE:
Hoe werkt de Balneo-Hydrotherapie ?
Balneo-hydrotherapie is buitengewoon uitgebreid: de baden en Kneipp’se watertoepassingen kennen meer dan 100 toepassingsmogelijkheden.
Er is een sterke variatie mogelijk in de toegediende prikkel of “Reiz”, variërend van subtiele, eenvoudige begietingen/wassingen van een enkele lichaamsdeel (b.v. extremiteit) tot zeer sterke prikkels zoals we die kennen van de “Blitzguss” of “Vollbad”. Door deze grote verscheidenheid zijn er ook veel mogelijkheden om de balneo-hydrotherapie aan de reactietoestand van de individuele patiënt aan te passen. Een basis voorwaarde voor een derg
lijke therapie is natuurlijk dat het menselijk lichaam in staat is tot reactie.
Er is een verschil in werkingsmechanisme tussen de Kneippse toepassingen en de baden.
Werking balneotherapie/baden.
Het bad, ofwel het onderdompelen van het lichaam (in een ander omgevingsmilieu dan lucht), betekent voor het systeem/organisme een “prikkel” voor de talrijke regelsystemen die het lichaam in homeostase houden. Deze prikkel of ”Reiz” wordt door het organisme op fysiologische wijze beantwoord.
Als voorbeeld het “Vollbad”, het volledig onderdompelen van het lichaam in water. Doe je dit onder thermo-neutrale omstandigheden, d.w.z. dat er geen temperatuurs-afhankelijke reacties worden uitgelokt, (water 34°C - 35°C), zijn de optredende effecten louter een gevolg van mechanische of reflectoire aanpassingsreacties op die veranderde omgeving.
De effecten zijn dan meetbaar op het neuromusculaire systeem en de regelsystemen van water- en electrolythuishouding, bloedvolume en bloeddruk. Deze effecten worden veroorzaakt door de hydrostatische en opwaartse druk naast de viscositeit van het “bad-medium” (behalve water kan dat ook modder, olie, etc. zijn).
Onderstaande tabel laat de effecten zien van deze “verstoring” van de regelsystemen onder thermoneutrale omstandigheden (uiteraard is deze tabel niet volledig):
Neuromusculair Spierrelaxatie Reflectoire contractieBeweeglijkheid Zuurstofverbruik Endocriene systeem Renine-Angiotensine-Aldosteron Catécholamines Cortisol Vasopressine β-endorphine Bloed Haematocriet Plasmavolume Plasmaviscositeit Osmolariteit Longfunctie Vitale capaciteit Ademweerstand SaturatieHaemodynamischCentraal veneuze druk SlagvolumeHartfrequentieBloeddrukNierfunctieDiureseGlomerulaire filtratie
Zodra we niet alleen het lichaam onderdompelen, maar tegelijk ook de omgevingstemperatuur gaan veranderen, zullen ook andere effecten optreden.
Het systeem van de warmtehuishouding is bedoeld om de thermische homeostase in stand te houden; d.w.z dat de kerntemperatuur (hersenen-, borst- en buikruimte) stabiel op ± 37 °C wordt gehouden. De dagschommelingen zijn slechts 0,5°C - 1°C.
De autonome temperatuurregulatie wordt vooral door de hypothalamus gestuurd. Deze regelsystemen zijn allemaal op “lucht” als omgevingsmedium gericht. Door het lichaam in een ander medium (water, olie, modder) onder te dompelen veranderen de warmte uitwisselingssystemen ingrijpend. Waar in lucht vooral afkoeling door uitstraling of radiatie is, wordt in vloeistof vooral de weg van convectie belangrijk, terwijl er ook geen afkoelingseffect van zweten meer mogelijk is. Je kunt natuurlijk afhankelijk van de indicatie een koud of warm bad toepassen, waardoor respectievelijk een hypo- of hyperthermie ontstaat. Naast de reeds genoemde effecten (zie tabel) bereiken we door de thermische prikkels nog andere effecten, n.l. op het immuunsysteem. Dit kan zowel immuunstimulerend als immuunsuppressief zijn. Tevens ontstaat er (vooral door hyperthermie) een stabiliserend effect op het vegetatief regulerend systeem. Naast bovengenoemde prikkels wordt het therapie-effect ook nog bereikt door de chemische reacties als gevolg van de toevoegingen aan de vloeistof (b.v. dennenolie) of van stoffen die er van nature in zitten (zouten/koolzuur).
Behalve baden (met of zonder toevoegingen) in water, olie, C02, modder, zand, teer etc., zijn er nog bewegingsbaden, electrische baden (Stangerbad) en radonbaden.
De effecten die zeer goed onderzocht zijn voor balneotherapie gelden ook voor de Kneippse wassingen en begietingen. Bij de begietingen /wassingen komt de extra prikkel van de temperatuurwisseling warm-koud.
Voor diegenen die gemotiveerd zijn en met name tijd willen investeren in de bevordering van hun gezondheid, heeft de hydro-/balneotherapie tegen geringe kosten een aantal waterbehandelingen te bieden die thuis zijn toe te passen en het zelfgenezend vermogen kunnen bevorderen. De belangrijkste behandelingen zijn:
A. “Hardende” maatregelen als wisseldouches, koude afgietingen, afwassingen, dauwtrappen, sneeuwlopen, watertreden
B. Therapie-ondersteunende maatregelen: afwassingen, (wissel)baden, pakkingen, afgietingen, wikkels.
Indien men hiermee aan het werk wil, is het noodzakelijk de later vermelde literatuur te raadplegen voor de uitvoering hiervan. Om een indruk te geven van de gang van zaken, volgt hieronder de beschrijving van één van de vele behandelingen:
Wisseldouche: na het (meestal) gebruikelijke warme (temperatuur naar behoefte) gedeelte, doucht men kort koud (temperatuur: 12 °C) na.
Belangrijk is het om steeds goed door te blijven ademen !
De gebruikelijke volgorde is: rechterbeen, linkerbeen, onderbuik, billen, rechterarm, linkerarm, bovenbuik/borst, gelaat en tot slot de rug. Bij de extremiteiten begint men in de periferie, d.w.z. bij de voet, respectievelijk de hand.
Na de wisseldouche goed afdrogen (met name tussen de tenen, i.v.m. voetschimmel). Indien mogelijk, hierna 10-15 minuten actief bewegen (b.v. wandelen in een stevig tempo). Het effect van de wisseldouche is vitaliserend: men voelt zich erna fitter dan tevoren.
5. TOEPASSINGSGEBIED / MEEST VOORKOMENDE INDICATIES.
Er is een groot scala aan toepassingsmogelijkheden:
- Abhärtung; het “harden” van het lichaam
- Huidproblemen
- Vegetatieve dystonie
- Spier- en gewrichtsklachten
- Bloeddrukproblemen
- Weerstandsvermindering
- Hoofdpijn/migraine
- Cardiale aandoeningen
- Respiratoire aandoeningen
- Digestieve aandoeningen
- Verkoudheden
- Slaapproblemen
- Stress
- Hormonale storingen
Er bestaat zeer veel literatuur over de vraag welk bad of welke Kneipp’se toepassing voor welk probleem zinvol is.
6. CONTRA - INDICATIES EN GEVAREN
Door de verschuivingen in het bloedvolume bij baden kunnen circulatieproblemen optreden. Bij gepredisponeerde patiënten (b.v. na hartinfarct) is voorzichtigheid geboden. Ook hartritmestoringen kunnen optreden. Dit geldt nog extra als er ook nog met sterke warmte- of koudetoepassingen wordt gewerkt. Een andere complicatie is het wegvallen van de hydrostatische druk bij het verlaten van het bad, waardoor collaps kan optreden.
Ook de belasting van het respiratoir systeem is bij patiënten met een respiratoire insufficiëntie een reden voor grote voorzichtigheid.
Absolute contra-indicaties zijn patiënten met acute huidziekten en grote huidletsels, zware koortsende en infectieuze ziekten, hartinsufficiëntie stadium III en IV en hypertensie stadium II
7. GEWENST KENNIS/VAARDIGHEIDSNIVEAU:
Niveau A
8. LITERATUUR/ADRESSEN:
Paul. v. Dijk:Geneeswijzen in Nederland.
H.G. Pratzel: Handbuch der Medizinischen Bäder
R.M. Bachmann: Die Kneipp Wassertherapie
Dr. C.H. Fey/Dr. J.H. Kaiser: De moderne Kneippkuur, de Driehoek - Amsterdam
Drs. Gilbert: Hydrotherapie en Balneotherapie, de Tijdstroom B.V. - Amsterdam 1975
Dr. Med. J.H. Kaiser: das Neue Groβe Kneipp-Buch, Ehrenwirth Verlag - München 1977
Dr. Med. J.H. Kaiser: Kneippsche Hydrotherapie. Allgemeine und spezielle Balneotherapie, Kneipp Verlag GmbH - Bad Wörishofen 1977
W. Brüggerman: Kneipptherapie ein Lehrbuch, Springer Verlag - Berlin 1980
Dr. Med. H. Wallnöfer: Kneippkur auch zu Hause, Humboldt Taschenbuch 230, gebr. Weiss Verlag - Berlin 1974
E. Schemburg: Sebastian Kneipp, Kneipp Verlag GmbH - Bad Wörishofen 1976
Deutscher Bäderverband E.V.: Schumannstraβe 111, 53115 Bonn (D)
Verband Deutscher Badeärzte E.V.:Elisabethstraβe 7, 32545 Bad Oeynhausen. (D)
Sebastian Kneipp Forschungsinstuut: Leonard Oberhaüsenstraβe 1, 86825 Bad Wörishofen
9.Orthomoleculaire geneeskunde.
1. Naam: Orthomoleculaire geneeskunde
Korte uitleg van het begrip: Genezing door middel van de “goede moleculen” in de “goede hoeveelheid”. Ofwel: het creeren van een optimaal biochemisch milieu, waarbij cellulaire ( herstel) proces-
sen alle kansen krijgen, door middel van optimale voeding, zonodig aangevuld met
supplementen.
Verduidelijking van de naam: in het Grieks betekent “orthos” “juist”, en “moleculair”
“de moleculen betreffende”.
Historie / achtergronden van het ontstaan van de methode:De term “orthomoleculair” is voor het eerst geponeerd door tweevoudig Nobelprijswinnaar
prof..dr. Linus Pauling uit de VS.
Pauling deed veel onderzoek naar vitamine C, en de relatie met scheurbuik en gezond-
heid. Hij ontdekte het onderscheid tussen deficienties aan voedingsstoffen, minimale
dus suboptimale status aan voedingsstoffen, en een optimale status aan voedingsstoffen.
In een artikel in Science in 1968 ( Orthomol. Psychiatry, pag. 266) legde hij het principe
uit van de orthomoleculaire psychiatrie, welk concept eveneens toepasbaar bleek op de
algemene geneeskunde.
Pauling maakte duidelijk dat er, bij de inname van voeding, voor de verschillende bouw-
stoffen ( te weten vitamines, mineralen, spoorelementen, aminozuren, vetzuren vezels,
enzymen ), minimale hoeveelheden noodzakelijk zijn om geen deficientieverschijnselen te
laten ontstaan.
Echter, deze minimale hoeveelheden, die zeer individueel bepaald zijn en sterk afhangen
van b.v. lichamelijke aktiviteit en verteringscapaciteit, blijken vaak verre van optimaal.
Een optimale gezondheid vraagt volgens Pauling om een optimale hoeveelheid van de
verschillende bouwstoffen. De minimale en de optimale waarden kunnen soms wel een factor
honderd verschillen.
Overheden hanteren een minimale waarde, de zogenaamde ADH ( algemene dagelijkse
hoeveelheid ) : beneden deze waarde zouden deficientieverschijnselen ontstaan, erboven is
er sprake van gezondheid.
Een voorbeeld van de discrepantie tussen de visie van Linus Pauling en die van de overheid
is vitamine C: Pauling hanteert een optimale waarde van rond de 7.000 mg, terwijl de ADH
vastgesteld is op 70 mg.
In de orthomoleculaire geneeskunde wordt gestreefd naar optimale individuele waarden,
dit is de orthomoleculaire dosering.
Zo waren er in 1968 reeds vele artsen in de VS bezig met de toepassing van de
orthomoleculaire geneeskunde, zoals o.a. dr. A. Hoffer, die schizofrenie behandelde met
hoge doses Vitamine B 3.
4. Feitelijke beschrijving van de methode:
Er vindt een uitvoerige anamnese plaats, zowel naar de lichamelijke als de geestelijke gesteldheid.
Vervolgens wordt een voedingsanamnese afgenomen.
Deze
egevens worden aangevuld met een lichamelijk onderzoek met speciale aandacht voor
symptomen die wijzen op deficienties of intoxicaties. Zo kan een droge huid wijzen
op een tekort aan vitamine A of essentiele vetzuren, tandvleesbloedingen op een tekort aan
vitamine C en rhagaden op een tekort aan vitamine B2.
Aanvullend kan laboratoriumonderzoek veel specifieke informatie verschaffen.
Naast regulier bloed- en urineonderzoek kunnen specifieke bepalingen worden gedaan op
b.v. aminozuren en zware metalen.
Ook de haaranalyse kan nuttige informatie opleveren.
Uit alle gegevens volgen een diagnose en een individueel behandelplan, bestaande uit
voedingsrichtlijnen, leefregels (b.v. ten aanzien van alcohol- en tabakconsumptie ), en
aanvulling met voedingssupplementen ter correctie van een primaire of secundaire deficientie, of b.v. ter ondersteuning van fase 1 en fase 2 van de leverontgifting.
Toepassingsgebied.In principe valt alle bekende pathologie in het toepassingsgebied van de orthomoleculaire
geneeskunde.
Contra – indicaties zijn er niet, met dien verstande dat er een duidelijke diagnose moet
zijn. ( cave maligniteiten ).
De orthomoleculaire geneeskunde kan, afhankelijk van de indicatie, additief of curatief zijn.
Onderdelen van de orthomoleculaire geneeskunde die door ABNG artsen beheerst dienen te worden: deficientie – en intoxicatiesymptomen en de diagnose ervan bij lichamelijk onderzoek.de samenstelling van hedendaagse voeding.basiskennis van voedingsstoffen en hun functie in het lichaam. Algemene toepassing.het voorschrijven van individuele voedingsrichtlijnen.de betekenis van enkele voedingstoffen nader bekeken: vitamine A en beta-caroteen, vitamine B, inositol,vitamine K, vitamine C, calcium, jodium, ijzer, mangaan,
molybdeen, taurine.anabole en katabole processen in de lichaamsbiochemie.vetzuurmetabolisme.biochemie van de vrije radicalen. Antioxidanten-netwerk.cytochroom P 450 in detoxificatie tijdens fase 1,2 en 3 van de leverontgifting. homocysteine-stofwisseling en de implicaties op het gebied van cardiovasculaire en andere aandoeningen.suikerstofwisseling : de invloed van sucrose, fructose op hyperinsulinisme, insuline- resistentie, hypoglycemie,diabetes en hypercholesterolemie.cholesterolstofwisselingbiochemie van de immunologie; degeneratieve aandoeningen.candida – infectieskennis van de mogelijkheden van laboratoriumbepalingen in volbloed en urine van specifieke voedingsstoffen; testen voor darmpermeabiliteit, vrije radicalenbelasting,
toxische belasting, ontgiftingscapaciteit, stikstofbalans, stofwisselingsziekten ( HPU),
glucose-tolerantietest, immuunstatus, antistofbepalingen.
Het gewenste niveau van kennis voor ABNG artsen is als volgt:Voor de onderdelen e.- f.- en o. is niveau A. gewenst.
Voor de overige onderdelen is niveau B. gewenst.
Het gewenste niveau van vaardigheid voor ABNG artsen is als volgt:
Voor de onderdelen a. en d. is niveau 3 gewenst.
10.Eindtermen NTTT
1.Naam: Niet-toxische tumor therapie
2.Korte uitleg:
De niet-toxische tumortherapie is een complementaire behandeling voor patiënten met kanker met methodes die niet of nauwelijks belastend zijn voor de patiënt. Hiertoe wordt gebruik gemaakt van speciale voeding, een aantal orthomoleculaire voedingssupplementen, niet-toxische tumorremmende substanties en immuunstimulatie, zowel medicamenteus als psychisch (PNI).
3. Historie/ achtergrond voor het ontstaan van de methode:
Moerman is in Nederland de eerste geweest die naar bovengenoemde therapie heeft
gezocht en een behandelingsmethode heeft opgezet in het midden van de vorige eeuw. Hij had met zijn Moermandieet goede resultaten behaald bij opgegeven kankerpatiënten. Ook de Duitser Gerson, die na de tweede wereldoorlog naar Amerika emigreerde en in Californië een kliniek heeft opgezet, werkte met een dieet tegen kanker, aangevuld met kalfsleverextract. Andere artsen, die soortgelijke methodes gevolgd hebben in de behandeling van kanker-patiënten, zijn de Duitser Nieper, de Amerikanen Goldberg, Simonton en Gonzales en de Nederlander Houtsmuller, die recent een volledige opwaardering van de Moermanmethode heeft gemaakt, die bekend is geworden als de Houtsmullertherapie. Wereldwijd is intussen veel belangstelling ontstaan voor het verband tussen kanker en voeding en er zijn veel onderzoeken gedaan naar de werking van voedingsstoffen op kanker, waarbij veel positief resultaat is gevonden.. Ook naar immuunstimulatie en psychotherapie bij kanker is onderzoek gedaan en zijn positieve verbanden aangetoond. Ondanks goede resultaten uit onderzoek en behandeling is de therapie nog niet officieel erkend en ondervinden de artsen, die het toepassen vaak tegenwerking van de reguliere oncologen. Overigens wordt de behandeling steeds gegeven als complementair aan de reguliere oncologie.
4.Feitelijke beschrijving van de methode:
Bij het eerste consult wordt een uitvoerige anamnese afgenomen, er wordt een goed lichamelijk onderzoek gedaan en er worden gegevens opgevraagd bij de huisarts en de specialist(en), zodat er zekerheid bestaat over de diagnose en de behandeling tot dusver en de behandelaars van elkaar weten, wat zij doen. De behandeling van de specialist wordt niet in twijfel getrokken, maar aangevuld met de onderhavige therapie. Alleen als de patiënt uit zichzelf te kennen geeft alleen voor NTTT te komen en er geen contraindicatie bestaat voor deze behandeling alleen, kan van deze regel afgeweken worden.
De voedingswijze houdt in: geen vlees, wel vette vis, zeer veel groenten en groentesap, vruchten en (beperkt) vruchtensap, geen suiker en suikerproducerende stoffen, zoals zoete vruchten en stoffen met een hoge glycaemische index, weinig vet, bijna geen linolzuur, maar wel omega-3 vetzuren en omega-9 vetzuren, vermijden van pesticiden en andere toxines. Hieraan toegevoegd worden een aantal reinigingsmethodes, voor de darmen, de lever en de weefsels. Ook clysma’s horen bij deze reinigingsmethodes.
De voedingswijze is o.a. gericht op vermindering van arachidonzuur (vlees en magere vis), suikers en linolzuur, omdat deze stoffen stimulerend zijn voor kankerprocessen.
De grote hoeveelheid groenten wordt gegeven vanwege de kankerremmende en antioxyderende werking van groenten.
Hetzelfde geldt voor fruit, gegeven als de gehele vrucht. Fruit als sap is slechts beperkt aan te bevelen vanwege de grote hoeveelheid suiker, die daar in zit.
Vette vis bevat de meeste omega 3-olie, ook noten bevatten goede olie, vooral walnoten, maar pinda’s worden afgeraden omdat zij aflatoxines bevatten. Lijnzaadolie is zeer rijk aan omega 3-olie.
Er wordt aangeraden veel te drinken, vooral groene thee vanwege de tumorremmende werking en goed bronwater vanwege de reinigende werking.
Volle granen (tarwe, haver, rijst) zijn de beste koolhydraat leveranciers en verdienen de voorkeur boven aardappelen, die slechts in beperkte mate gegeten mogen worden.
De voedingssupplementen zijn vooral antioxydanten, zoals vitamine C,vitamine E, vit. A en carotenoiden, en selenium, zoals bekend uit de orthomoleculaire geneeskunde. De overige supplementen worden gegeven vanuit natuurgeneeskundige indicatie.
De tumorremmmende substanties zijn meestal plantaardige stoffen, die in hoge concentratie tumorremming geven, maar ook wel hormoonremmende stoffen en reguliere medicamenten in niet-toxische dosering (zoals b.v. cimetidine).
De immuunstimulatie wordt gedaan met z.g.n. BRM’s (biological response modifiers), zoals maretak extracten en thymus en andere orgaanpreparaten, maar ook monoclonale antistoffen kunnen hieronder vallen. De psychische immuunstimulatie is een vorm van psychotherapie, die gelijkt op autogene training, waarbij meditatie gebruikt wordt om het eigen immuunsysteem te activeren. Daarnaast wordt geprobeerd de psychische belasting te verminderen en wordt de levens-situatie in beschouwing genomen.
5.Toepassing/ indicaties/ contra-indicaties
De methode wordt toegepast bij kanker en ter voorkoming van kanker, als er al
symptomen zijn die op mogelijk ontwikkelen van kanker kunnen wijzen.
Contra indicaties: een in principe onomkeerbare staat, b.v. een terminale situatie, tenzij de patiënt vraagt om palliatie m.b.v. de NTTT. Ook is de toepassing van NTTT niet bedoeld als alternatief voor reguliere kankerbehandeling, als er een succesvolle behandeling bestaat, maar kan dan wel aanvullend gebruikt worden.
Chemotherapie en radiotherapie zijn geen contraindicatie voor de hele methode, alleen bestaat er voor tumorremmende substanties en medicamenteuze immuunstimulatie tijdens chemotherapie geen indicatie (wel erna). Bij chemotherapie kunnen wel grotere hoeveelheden antioxydanten voorgeschreven worden (zonder het effect van de chemotherapie te verminderen).
6. Wat dienen ABNG-artsen van NTTT te weten?
Artsen van ABNG-2000 dienen bekend te zijn met de basisprincipes van de
voedingsmethode, de voornaamste supplementen en klinische symptomen, zoals beschreven in het stuk over de klinische symptomen volgens Moerman.
Zij dienen de basis te kunnen leggen voor een NTTT-behandeling, maar voor de feitelijke uitbouw tot tumorremming of tumorremissie moeten zij de hulp van een gespecialiseerde nttt-arts zoeken.
7. Gewenste niveau van kennis en vaardigheid voor ABNG-artsen
voeding : niveau A/1
supplementen: niveau A/1
klin. symptomen: niveau A/1
11.Adem- en ontspanningstherapie.
1. Naam: Adem- en ontspanningstherapie
2. Korte uitleg van het begrip:
Ademtherapie heeft tot doel het helpen herstellen van een natuurlijke ademhaling. De ademhaling betreft niet alleen longfunctie en ventilatie, of het communicatieve aspect van luchtwisseling (stem, reuk), maar bestaat ook uit een natuurlijke beweeglijkheid door het gehele lichaam en een voldoende gewaarwording van de respons in adembeweging op allerlei prikkels. De ‘whole body’ betrokkenheid is af te leiden uit een model van de adembeweging in relatie tot het skelet en met name de wervelkolom. Door de relatie met het skelet verkrijgen de instructies en handgrepen van de ademtherapie een stevigheid, duidelijkheid en objectiveerbaarheid die het zeer concreet maken. De subjectieve gewaarwording van het ademen, die zeer wisselvallig is, kan hiertegen afgezet worden.
De ademhaling staat altijd in w
sselwerking met lichamelijke spanning, mentale spanning en de gewaarwording van spanning. Wanneer deze wisselwerking soepel verloopt is de ademhaling natuurlijk. Daarom is ademtherapie gekoppeld aan ontspanning, aan beweging en aan lichaamsbewustwording.
Door deze achtergronden verschilt ademtherapie van ademregulatietechnieken, ademoefeningen, fysiotherapie bij longpathologie, en ook van het gebruik van de ademhaling om psychische veranderingen op te roepen, zoals in rebirthing en holotroop ademen.
3. Achtergronden van het ontstaan van de methode:
Er zijn meerdere achtergronden:het begrip van het ‘beleefde lichaam’: Hoewel er geen directe verbinding ligt, is het werk van Elsa Gindler en andere Duitse benaderingen van het beleefde lichaam van groot belang. Te denken valt ook aan meer recente Duitse methoden zoals van Glaser (waar de haptonomie uit voortkomt), Middendorf en de Engelstalige leerlingen, zoals Charlotte Selver (sensory awareness). Het werk van Alexander en Feldenkrais is eveneens nauw verwant, evenals de visie zoals uiteengezet in het tijdschrift ‘Somatics’, opgericht door Thomas Hanna. In deze benaderingen staat het niet direct, wilsmatig sturen van het ademen centraal.het werk van zangpedagogen zoals Meijer en Balfoort, die de zuigademhaling hebben geïntroduceerd en vele daaraan gekoppelde oefeningen. Dit vond onder meer toepassing in de Doetinchemse stottermethode. Hier staat het 'voelend' oefenen centraal. de ontdekking van de rol van de wervelkolom: op basis van deze twee al genoemde achtergronden heeft dr. J.J. van Dixhoorn een verdere ontwikkeling doorgemaakt, waarbij het gebruik van biofeedback van belang was en de ontdekking van de rol van de wervelkolom. Geïnspireerd door Feldenkrais en CranioSacraal therapie heeft hij een model ontwikkeld voor de samenhang van ademen en de beweging in de wervelkolom, waardoor het effect van instructies en handgrepen objectiveerbaar kunnen worden. De beweging en het skelet zijn een goed feedback-middel voor begeleider en patiënt. wetenschappelijk onderzoek: genoemd kunnen worden de dissertatie van J. J. van Dixhoorn naar het effect van adem- en ontspanningstherapie bij hartpatiënten en zijn betrokkenheid bij respiratoire psychofysiologie via de ISARP (International Society for the Advancement of Respiratory Psychophysiology).. Ander onderzoek betreft hyperventilatie-, long- en pijnpatiënten. De wetenschappelijke kant is van groot belang voor het inzicht in de functies en diversiteit van het ademen.de concepten ‘interne zelfregulatie’ en ‘gewone overspanning’ zoals in detail beschreven in een handboek van van Dixhoorn, dat de basis is geworden voor een driejarige opleiding in adem- en ontspanningstherapie. De ademhaling speelt een rol als indicator en regulator die samen de interne zelfregulatie uitmaken. Een functionele ademhaling is zowel bron van interne feedback over je toestand als een middel om de spanningstoestand te beïnvloeden. De mate van interne zelfregulatie is omgekeerd evenredig met gewone overspanning. Een hoge, storende overspanning houdt in dat de normale zelfregulerende processen tekortschieten en de ademhaling dysfunctioneel is. Dit kan een oorzaak van klachten zijn, met of zonder medische diagnose. Herstel van de interne zelfregulatie en afname van de overspanning door adem- en ontspanningstherapie heeft dan een gunstig effect op de klachten.4. Feitelijke beschrijving van de methode Van Dixhoorn :
Ademtherapie volgens deze methode hanteert een reeks van nauwkeurig omschreven methodes om de spanning te beïnvloeden en onderscheidt een aantal verschillende processen, die tezamen de interne zelfregulatie van spanning inhouden.
De methodes bestaan uit elementen, zoals aandacht, ademhaling, beweging, aanraking, feedback, bespreken van ervaring en huiswerk. De verandering die hiermee teweeggebracht kan worden is niet van tevoren gegeven en wordt door de behandelaar open gelaten. De behandelaar observeert en vraagt de patiënt naar zijn bevindingen, totdat een duidelijke verandering is ontstaan, die te interpreteren is als een bepaald proces. De processen zijn onderverdeeld in enkele categorieën en zo goed mogelijk geoperationaliseerd.
Het zijn:
1) spanningsreductie, in rust en in beweging (afname van ergotrope instelling),
2) herstelprocessen (toename van trofotrope instelling),
3) aandachtsverschuiving (van actief gefocussed naar passief, open en dwalend),
4) lichaamsbewustwording (toename van proprioceptieve informatie, plus een toename van belastbaarheid), 5) functioneel bewegen (betere afstemming van beweging op skeletstructuur),
6) functioneel ademen (herstel van indicator en regulator rol)
7) cognitieve herstructurering (herzien van irreële gedachten over spanning en ontspanning).
In de optimale gezondheidstoestand treden deze processen vanzelf op en versterken ze elkaar, waardoor het individu zich herstelt van ingrijpende gebeurtenissen. Wanneer bij iemand met klachten een of meer van deze processen optreden in respons op adem- en ontspanningstherapie dan is dat een 'ingang' waardoor de interne zelfregulatie toeneemt en de overspanning afneemt. Indien dit op zinvolle wijze samenhangt met de aard van de klachten of het probleem dan is er een reden om de therapie voort te zetten. De behandelaar beschikt over een zodanig ruim repertoire aan mogelijkheden, dat in principe voor iedereen een verandering mogelijk is. Wanneer het moeilijk is een ingang te vinden dan zal daar een reden voor zijn. Die is meestal gelegen in specifieke belemmerende factoren. Wanneer deze laatste overheersen dan kan dit reden zijn tot advies voor een andere aanpak, al of niet in combinatie met adem- en ontspanningstherapie.
Het zoeken van een 'ingang' vindt in eerste instantie plaats tijdens een 'proefbehandeling' van 3 - 4 bijeenkomsten, van circa 50 minuten. De 4e keer wordt met de patiënt geëvalueerd of er een verandering is opgetreden en welke klachten hierop reageren. Op grond hiervan plus de motivatie van de patiënt wordt besloten tot al of niet voortzetten van de therapie. Een aanzienlijk deel van de patiënten blijkt overigens in de eerste vier keer een zodanig effect te hebben ondervonden dat zij door de toename in interne zelfregulatie het besef en gevoel hebben gekregen zichzelf te kunnen helpen.
5. Toepassingsgebied
De indicatiestelling verloopt het beste via een proefbehandeling om te onderzoeken of gewone overspanning en een tekort aan interne zelfregulatie een rol spelen. Dit is bij veel problemen het geval. De belangrijkste contra-indicatie is dat er voor een bepaald probleem een effectieve en betrouwbare behandeling bestaat. In alle overige gevallen en vooral als klachten chronisch worden en niet spontaan herstellen kan adem- en ontspanningstherapie zinvol zijn Ook bij mensen met een hart- of longziekte kan deze therapie van nut zijn.
Veel voorkomende indicaties zijn:
Angst- en spanningsklachten, hyperventilatieklachten, hartkloppingen. Functionele dyspnoe, met en zonder organische stoornis (hart- of longlijden)Ziekteverzuim vanwege psychische klachten, chronische vermoeidheid, burn-out, negatieve stemming, slaapproblemenPijn en stijfheid in rug, nek., hoofd en bekken, scoliose, verbetering van rompbalans, valpreventie. Herstel van organische aandoening, post-operatief, pre- en post natale zorg.Functionele stemklachten (dysfonie), hoestenPost-whiplash klachten, RSI, chronische pijnNegatieve lichaamsbeleving, omgaan met lichamelijke stoornissen. Verwerkingsproblemen.
6. Vereisten voor artsen ABNG
Kennisniveau A: Inzicht in begrip van interne zelfregulatie, gewone overspanning en de processen die daarvan deel uitmaken; Inzicht in kenmerken van een functionele ademhaling en de manieren om dat te bevorderenKennis hebben opgedaan van enkele casus, een demonstratie van een behandeling hebben bijgewoond en enkele instructies hebben ondergaan
Toepassingseisen: niveau 1
Voor de toepassing is een gespecialiseerde aanvullende opleiding nodig
Literatuur:
J.J. van Dixhoorn, Ontspanningsinstructie, Elsevier, Maarssen, 1998
Bram Balfoort, Jan van Dixhoorn, Ademen wij vanzelf, Bosch en Keuning, Baarn, 1979
J.J. van Dixhoorn, Relaxatie en Ademtherapie, in: Handboek Gezond werken, red. J Winnubst, F. Schuur, H Dam; Elsevier, 1999
12.Fytotherapie.
1. NAAM : FYTOTHERAPIE
2. KORTE UITLEG / VERDUIDELIJKING VAN HET BEGRIP
Het gebruik maken van planten in hun gehele of gedeeltelijke verschijningsvorm om mens en dier in een betere gezondheidstoestand te brengen en ziekten te bestrijden.
3. HISTORIE
Aanvankelijk door ervaring en later ook met wetenschappelijk onderzoek heeft de mensheid ontdekt dat men sneller en met betere resultaten kan genezen door gebruik te maken van de planten die de mens omringen. Hetzij door uitwendige toepassing, hetzij door inwendige toepassing. Ook heeft men ontdekt dat planten ook ziekten kunnen veroorzaken door een giftige werking. In de 20 ste eeuw heeft men vele inhoudstoffen ontdekt, van waaruit je de werkzaamheid kunt verklaren, al wordt de werking van de planten(delen) niet alleen verklaard uit de werking van de verschillende inhoudstoffen.
4. FEITELIJKE BESCHRIJVING VAN DE METHODE
Men maakt gebruik van de gehele plant, dan wel de wortel, de stengel, de bladeren, de bloemen, de vruchten of de zaden. Ook kan men meerdere planten(delen) samen gebruiken.
De planten(delen) kunnen worden toegediend in hun onbewerkte vorm. Veelal worden de planten(delen) ook verwerkt tot poeders, tabletten, dragées, druppels, zalven en thee. Voor de verwerking van vruchten en zaden wordt gebruik gemaakt van hakken, pletten en vermalen.
Verder gebruikt men de volgende verwerkingen van de planten(delen): Decocta (afkooksels), macerationes (maceraties), infusa (infusen), tincturae (tincturen), extracta (extracten; in vloeibare, ingedikte en gedroogde vorm) en succi (perssappen), sirupi (stropen) en pulpae (vruchtenmoes), deze laatste 3 als verwerkingen van de verse planten(delen).
De middelen worden in-en uitwendig toegepast gedurende een zekere tijd, op basis van het wetenschappelijk onderzoek, de collectieve ervaring die men in het verleden met de planten(delen) heeft opgedaan en op basis van de individuele ervaring van de patiënt tijdens het gebruik zelf.
5. TOEPASSINGSGEBIED / INDICATIES / CONTRA- INDICATIES
De planten(delen) worden met name ingezet bij functionele stoornissen, maar ook ter ondersteuning bij traumata, ontstekingen, circulatiestoornissen, ruimte innemende processen, degeneratieve processen, deficiënties, intoxicaties.
Contraïndicaties zijn dreigende beschadiging met voorbijgaan aan de moderne methoden van de geneeskunde, verder te langdurig gebruik zonder onderbreking en de contraïndicaties die van elk van de planten(delen) bekend zijn, zoals bv. het gebruik van een aantal planten(delen) tijdens de zwangerschap. Verder de contraïndicaties die specifiek zijn voor het individu, zoals bv. bij een allergie voor de planten(delen).
6. en 7. GEWENSTE NIVEAU VAN KENNIS EN VAARDIGHEID
Kennis en inzichten zijn van belang met betrekking tot:
de belangrijkste begrippen uit de fytotherapie (3B).
de historische achtergrond van de fytotherapie (3B).
de huidige wetenschappelijke ontwikkelingen (2A).
de instanties die zich bezig houden met kwaliteitsnormen (2A),
de instanties die zich bezighouden met de ontwikkeling en productie van preparaten (2A).
de media ter verspreiding van kennis (2A).
het hanteren van door de vereniging genoemde fytoboeken (3B).
de werking en bijwerking van de volgende inhoudstoffen: looistoffen, saponinen, antraglycosiden, hartglycosiden, slijmstoffen, zetmeel, bitterstoffen, etherische oliën, vette oliën, alkaloïden, cumarinen, flavonoïden, chlorofyl (2A).
de belangrijkste botanische kenmerken, (drainage)werking, bijwerking, indicaties, contraïndicaties en toepassingswijzen van de volgende 30 planten(delen) (2C):
Aesculus hippocastanum, Aloë vera, Avena sativa, Calendula officinalis, Capsella bursae pastoris, Carduus Marianus, Cassia angustifolia, Chelidonium majus, Crataegus oxyacantha, Echinacea angustifolia, Equisetum arvensis, Euphrasia officinalis, Ginkgo Biloba, Hypericum perforatum, Matricaria chamomilla, Melissa officinalis, Panax ginseng, Passiflora incarnata, Potentilla tormentilla, Ribes nigrum (gemmo),Rhamnus frangula, Sabal serrulata, Salvia officinalis, Sambucus nigra, Solidago virga aurea, Tussilago farfara, Thymus vulgaris Taraxacum officinalis, Urtica urens, Valeriana officinalis, Viscum album.
Literatuur:
Principles and Practice of Phytotherapy van Mills en Bone (ISBN 0443060169)
Facultatief:
Leitfaden Phytotherapie van Schilder (ISBN 3-437-55340-2)
Phytotherapie van Wagner en Wiesenauer (ISBN 3-437-00775-0)
Herbal Medicine van Weiss en Fintelmann (ISBN 3-13-126332-6)
13.Onderzoeksmethodologie.
NAAM: Onderzoeksmethodologie als instrument voor de arts voor natuurgeneeskunde ABNG-2000.
KORTE UITLEG:
Met onderzoeksmethodologie binnen de geneeskunde wordt gemeenzaam bedoeld de kennis van leer, middelen en werkwijze, die dienen om te komen tot een wetenschappelijke onderbouwing van de geneeskunde.
Evidence Based Medicine ( EBM ) is hierin een recent ontwikkelde, en door een groot deel van de reguliere collegae geaccepteerde, geneeskundige attitude en handelwijze.
Kennisneming van de methoden van onderzoek, en ervaring met de mogelijkheden en onmogelijkheden van deze methoden, dienen de arts ABNG 2000 als instrument voor communicatie met collegae, voor een kritische professionele ontplooiing en voor de dagelijkse praktijkuitoefening.
Tevens wordt kennis gemaakt met moderne wetenschappelijke inzichten, die mogelijk een onderbouwing kunnen vormen voor het geneeskundig handelen van de arts ABNG 2000.
HISTORIE:
Elk geneeskundig (be)schouwen en (be)handelen vindt zijn fundament tegen de achtergrond van het heersende cultuurparadigma.
Het paradigma van de moderne reguliere westerse geneeskunde is ontstaan als een reaktie op het middeleeuwse religieus-magische wereldbeeld, waarbij tijdens de Verlichting het verlangen naar een geloofsvrije / waardevrije waarheidsvinding ontstond.
Het huidige, Cartesiaanse, paradigma behelst een analyserende, objectiverende en rationaliserende visie op de werkelijkheid.
Met name door de verworvenheden uit de technologische toepassingen van dit paradigma heeft het in een breed veld vrijwel absolute erkenning gekregen.
Echter, zowel vanuit de “zachte” hoek ( wetenschapsfilosofie, wetenschapssociologie en parapsychologie), als vanuit de “harde” disciplines ( fysica, quantummechanica), worden wetenschap-
pelijke ontdekkingen gedaan die de absoluutheid van een “alleenrechtsgeldigheid” van de moderne geneeskundige wetenschap ter discussie stellen.
De arts ABNG 2000 heeft tijdens de universitaire opleiding tot arts, kennis en vaardigheid opgedaan
m.b.t. de indrukwekkende verworvenheden op het gebied van kennis en uitoefening van de westerse geneeskunde.
Deze vaardigheid en kennis blijven een basis bij de uitoefening van de natuurgeneeskunde.
Het volgen van de vorderingen in het reguliere veld zijn daarom niet alleen wenselijk maar ook noodzakelijk.
ONDERDELEN, KENNISNIVEAU’S, TOEPASSING:
Bij elke individuele patiënt wordt afgewogen in welke mate de toepassing van de kennis van de volgende onderdelen m.b.t. de (natuur) geneeskundige diagnose en behandeling noodzakelijk / mogelijk / relevant / gewenst is.moderne wetenschapsfilosofie ( Popper, Kuhn, Lakatos, Latour) Niveau A.het scepticisme als attitude. Niveau A. epidemiologische basiskennis ( incidentie, prevalentie, sensitiviteit, specificiteit, relatief risico, et.) Niveau B. patiënt- gebonden onderzoek ( gerandomiseerd gecontroleerde trials, placebo-effect, context- effect, bias-confounders, etc.) Niveau B.
- beoordeling kwaliteit wetenschappelijk onderzoek. Niveau B.
- werken met medische data-bases, b.v. MEDLINE Niveau B. meta- analyses. Niveau A.beperkingen van de huidige wetenschappelijke benaderingen. Niveau A.toepassingen in de dagelijkse (natuur) geneeskundige praktijk. Niveau B.nieuwe inzichten als mogelijke onderbouwing van de natuurgeneeskunde (o.a. Popp) Niveau B.
14. VAN BASISARTS NAAR ZELFSTANDIG ARTS
Bij het schrijven van de eindtermen voor de opleiding tot arts ABNG 2000 is de universitaire opleiding tot arts als uitgangspunt genomen.
Dit wil zeggen dat de eindtermen van de artsenopleiding, zoals vastgelegd in het Raamplan 1994,
de begintermen vormen van de opleiding tot arts ABNG 2000.
Enkele hoofdstukken uit het Raamplan 1994 behoeven nog enige toelichting:
Medische en wetenschappelijke aspecten
Op grond van de algemene eindtermen van het Raamplan, waarin problemen genomen worden als uitgangspunt voor het onderwijs, en de discipline gebonden eindtermen, kan geconcludeerd worden dat een basisarts over voldoende regulier – medische en wetenschappelijke kennis en vaardigheden
beschikt. ( zie de hoofdstukken 7.2, 7.3 en 8 uit het Raamplan 1994 ).
Persoonlijke aspecten
In de opleiding tot ABNG arts vindt een verdieping plaats op het punt van het medisch handelen,
alsmede op het punt van het werken in teamverband.
( zie het hoofdstuk 7.4.2 uit het Raamplan 1994 ).
Aspecten in relatie tot maatschappij en gezondheidszorgsysteem
Aangezien de cursisten van de ABNG opleiding in meerderheid reeds een zelfstandige praktijk uit-
oefenen, voorziet de opleiding waar nodig in een persoonlijke begeleiding op de volgende punten:
Uit hoofdstuk 7.5.1. uit het Raamplan 1994 de punten:relatie gezondheid, ziekte en arbeidde werkwijze, taken, deskundigheden en bevoegdheden van andere beroepsbeoefenaren enhulpverlenende instanties in de gezondheidszorg.beroepsorganisaties en intercollegiale verhoudingen.maatschappelijke invloeden op de gezondheidszorgde verschillende patiëntenorganisaties en zelfhulpgroepen en hun plaats in de maatschappijUit hoofdstuk 7.5.2. uit het Raamplan 1994 het onderwerp:het verantwoorden en duiden van eigen ethische standpuntenUit hoofdstuk 7.5.3. uit het Raamplan 1994 de onderwerpen:beroepsgeheiminformatie en besluitvorminginformatiesystemen, dossiervorming, inzagerechtde eigen medische bevoegdheden en hoe deze zich verhouden tot de bevoegdheden van andere hulpverleners.medische aansprakelijkheidUit hoofdstuk 7.5.4. uit het Raamplan 1994 de onderwerpen:ziektekosten- en sociaalverzekeringsstelselhonoreringssystemenfinancieringssystemenhet opzetten en onderhouden van een praktijk
Om het medisch beroep op verantwoorde wijze te kunnen uitoefenen, is bij- en nascholing onmisbaar.
Hoewel er op het gebied van de regulier medische en wetenschappelijke kennis en vaardigheden in de opleiding tot ABNG arts geen aanvulling op het Raamplan 1994 nodig is, wordt in de eisen aan het bij- en nascholingsprogramma wel degelijk aandacht besteed aan regulier medische en wetenschap-
pelijke onderwerpen.
|
